รัฐบาลเดินเกมรักษาฐานอุตสาหกรรมยานยนต์ไทย ท่ามกลางการเปลี่ยนผ่านเทคโนโลยีครั้งใหญ่ โดย “เอกนิติ” นำทีมภาครัฐหารือ 6 ค่ายรถยนต์ญี่ปุ่นยักษ์ใหญ่ ทั้งโตโยต้า ฮอนด้า อีซูซุ มิตซูบิชิ มาสด้า และนิสสัน พร้อมชี้แจงโครงสร้างภาษีสรรพสามิตรถยนต์ใหม่ที่เตรียมใช้ตั้งแต่ปี 2570 มุ่งผูกสิทธิประโยชน์กับการลงทุน การผลิตในประเทศ การจ้างงาน และการใช้ชิ้นส่วนไทย หวังรักษาความได้เปรียบของฐานผลิตและส่งออกยานยนต์ ขณะที่ค่ายรถญี่ปุ่นแสดงความเชื่อมั่น พร้อมประกาศแผนลงทุนรวมกว่า 134,000 ล้านบาทในช่วง 5 ปีข้างหน้า
นายนฤตม์ เทอดสถีรศักดิ์ เลขาธิการคณะกรรมการส่งเสริมการลงทุน (บีโอไอ) เปิดเผยว่า เมื่อวันที่ 20 พฤศจิกายน 2569 นายเอกนิติ นิติทัณฑ์ประภาศ รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลัง พร้อมด้วยนายวราวุธ ศิลปอาชา รัฐมนตรีว่าการกระทรวงอุตสาหกรรม และคณะผู้บริหารหน่วยงานภาครัฐ ได้หารือกับผู้บริหารบริษัทผู้ผลิตรถยนต์ญี่ปุ่นทั้ง 6 ราย ณ กรุงโตเกียว ประเทศญี่ปุ่น เพื่อชี้แจงทิศทางนโยบายภาษีรถยนต์ใหม่ รับฟังแผนธุรกิจและการลงทุน ตลอดจนหารือแนวทางรักษาฐานการผลิตและส่งออกของไทย ท่ามกลางการแข่งขันที่เข้มข้นในอุตสาหกรรมยานยนต์โลก
ภาษีใหม่ชัดเจน รถนำเข้าล้วนไร้ฐานผลิตไทยเจอ 35%
นายเอกนิติกล่าวว่า โครงสร้างภาษีสรรพสามิตรถยนต์ใหม่มีเป้าหมายสนับสนุนการลงทุนระยะยาว และผลักดันประเทศไทยให้เป็นฐานผลิตและส่งออกยานยนต์ที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม โดยให้ความสำคัญกับการสร้างมูลค่าเพิ่มภายในประเทศ การจ้างงาน และการพัฒนาห่วงโซ่อุปทานของผู้ผลิตชิ้นส่วนไทย
ภายใต้แนวทางดังกล่าว รถยนต์ไฟฟ้าแบบแบตเตอรี่ (BEV) และรถยนต์ไฟฟ้าแบบขยายระยะทาง (REEV) ที่นำเข้าทั้งคันโดยไม่มีฐานการผลิตในประเทศไทย จะเสียภาษีสรรพสามิตในอัตรา 35% ตั้งแต่วันที่ 1 มกราคม 2570 ขณะที่รถยนต์นำเข้าที่มีฐานการผลิตในประเทศ และรถยนต์ที่ผลิตในประเทศไทย จะได้รับการพิจารณาตามแนวทางภาษีที่เชื่อมโยงกับระดับการลงทุน การจ้างงาน และการใช้ชิ้นส่วนในประเทศ
รัฐบาลเตรียมเปิดรับฟังความคิดเห็นเพิ่มเติมเพื่อกำหนดรายละเอียดมาตรการให้เหมาะสมและเป็นธรรมกับผู้ประกอบการแต่ละกลุ่ม
“รัฐบาลมุ่งสร้างการแข่งขันที่เป็นธรรมและเท่าเทียมสำหรับทุกเทคโนโลยี โดยสิทธิประโยชน์จะเชื่อมโยงกับการลงทุนและประโยชน์ที่เกิดขึ้นกับประเทศไทย ทั้งการถ่ายทอดเทคโนโลยี การจ้างงาน การพัฒนาทักษะ การใช้ชิ้นส่วนในประเทศ และการเสริมความแข็งแกร่งของห่วงโซ่อุปทาน ผู้ประกอบการที่ลงทุนและเติบโตไปกับประเทศไทยจะได้รับการสนับสนุน” นายเอกนิติกล่าว
6 ค่ายญี่ปุ่นเดินหน้าทุ่มเงิน ปรับเกมสู่รถยนต์ยุคใหม่
การหารือครั้งนี้ถือเป็นสัญญาณสำคัญที่สะท้อนความเชื่อมั่นของค่ายรถญี่ปุ่นต่อประเทศไทย โดยทั้ง 6 บริษัทประกาศแผนลงทุนรวมกว่า 134,000 ล้านบาทในช่วงปี 2026-2030 เพื่อปรับฐานการผลิตให้รองรับเทคโนโลยียานยนต์ที่หลากหลาย ทั้งรถยนต์ไฟฟ้า รถไฮบริด รถยนต์พลังงานทางเลือก ระบบอัตโนมัติ และการผลิตชิ้นส่วนสำคัญภายในประเทศ
ฮอนด้า เตรียมเร่งลงทุนพัฒนารถยนต์รุ่นใหม่ โดยเฉพาะกลุ่ม Smart Hybrid ที่ผสานเทคโนโลยีประหยัดพลังงานเข้ากับระบบ Smart Car เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพและประสบการณ์การขับขี่
มิตซูบิชิ เดินหน้าลงทุนพัฒนาเทคโนโลยียานยนต์ไฟฟ้าหลากหลายรูปแบบ โดยเน้นรถไฮบริด (HEV) และปลั๊กอินไฮบริด (PHEV) สำหรับรถกระบะและรถยนต์อเนกประสงค์ PPV
มาสด้า เตรียมพัฒนาสายการผลิตรถยนต์ Mild Hybrid (MHEV) ปรับปรุงกระบวนการผลิตด้วยระบบอัตโนมัติ และสร้างความพร้อมรองรับการผลิตรถยนต์ไฟฟ้าแบบแบตเตอรี่ในอนาคต
นิสสัน มีแผนขยายการลงทุนเพื่อพัฒนาซัพพลายเชนและบุคลากรไทย เพิ่มขีดความสามารถด้านเทคโนโลยีและการแข่งขันของฐานการผลิตในประเทศ
โตโยต้า มุ่งต่อยอดฐานผลิตรถยนต์และรถกระบะในประเทศไทย รองรับเทคโนโลยีทั้ง HEV, BEV และ FCEV พร้อมผลักดันไทยเป็นฐานผลิตรถกระบะพลังงานไฮโดรเจนรุ่นใหม่เพื่อส่งออกตลาดโลก ควบคู่การพัฒนาผู้ผลิตชิ้นส่วนไทย
ส่วน อีซูซุ ยังคงมุ่งรักษาความแข็งแกร่งของไทยในฐานะศูนย์กลางผลิตและส่งออกรถกระบะและรถเพื่อการพาณิชย์ พร้อมพัฒนาเทคโนโลยีพลังงานทางเลือก ทั้ง BEV, FCEV และการใช้ไบโอดีเซล B20 รวมถึงเตรียมทดสอบ B30 เพื่อรองรับการเปลี่ยนผ่านของอุตสาหกรรม
รัฐบาลเร่งผูกลงทุนกับ Local Content ดันชิ้นส่วนไทยขึ้นห่วงโซ่ใหม่
นอกจากการลงทุนในสายการผลิตรถยนต์รุ่นใหม่แล้ว ค่ายรถญี่ปุ่นยังให้ความสำคัญกับการพัฒนาเครือข่ายผู้ผลิตชิ้นส่วนในประเทศ การวิจัยและพัฒนา (R&D) และการยกระดับบุคลากรไทย โดยเฉพาะวิศวกร ช่างเทคนิค และผู้ผลิตชิ้นส่วนที่ต้องปรับทักษะให้รองรับเทคโนโลยีระบบขับเคลื่อนไฟฟ้า ชิ้นส่วนอิเล็กทรอนิกส์ และระบบการผลิตอัตโนมัติ
รัฐบาลต้องการให้การลงทุนครั้งใหม่ไม่ได้เป็นเพียงการนำเทคโนโลยีเข้ามาประกอบในประเทศไทย แต่ต้องสร้างมูลค่าเพิ่มในประเทศให้มากขึ้น และเชื่อมโยงผู้ประกอบการไทยเข้าไปอยู่ในห่วงโซ่อุปทานของยานยนต์รุ่นใหม่
ข้อมูลบีโอไอระบุว่า ระหว่างปี 2564 ถึงเดือนกันยายน 2569 นักลงทุนญี่ปุ่นยื่นคำขอรับการส่งเสริมการลงทุนในอุตสาหกรรมยานยนต์ไทยรวม 367 โครงการ มูลค่ากว่า 79,000 ล้านบาท ถือเป็นอุตสาหกรรมที่มีจำนวนคำขอรับการส่งเสริมสูงที่สุดในกลุ่มการลงทุนจากญี่ปุ่น สะท้อนให้เห็นว่าไทยยังเป็นฐานยุทธศาสตร์สำคัญของผู้ผลิตรถยนต์ญี่ปุ่น
ค่ายรถขอรัฐบาลชัดเจน หวั่นนโยบายเปลี่ยนกระทบแผนลงทุน
อย่างไรก็ตาม ผู้บริหารค่ายรถยนต์ญี่ปุ่นยังสะท้อนความกังวลเกี่ยวกับความต่อเนื่องของนโยบายยานยนต์ในระยะยาว โดยเฉพาะเงื่อนไขการผลิตชิ้นส่วนสำคัญสำหรับรถไฮบริด (HEV) และหลักเกณฑ์การใช้ชิ้นส่วนสำคัญในระดับชุดประกอบสำหรับรถยนต์ไฟฟ้าแบบแบตเตอรี่ (BEV) ซึ่งต้องการความยืดหยุ่นในการปรับสายการผลิตและการพัฒนาซัพพลายเชนในประเทศ
ภาคเอกชนยังเสนอให้รัฐบาลเชื่อมโยงมาตรการส่งเสริมการลงทุนกับประโยชน์ทางเศรษฐกิจไทยอย่างชัดเจน ทั้งการใช้ชิ้นส่วนในประเทศ การพัฒนาผู้ผลิตไทย การจ้างงาน การยกระดับทักษะบุคลากร และการส่งเสริมกิจกรรมวิจัยและพัฒนา
นายเอกนิติได้มอบหมายให้บีโอไอประสานหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เพื่อนำข้อเสนอไปศึกษาร่วมกับเป้าหมายการเพิ่มมูลค่าในประเทศ ความพร้อมของผู้ผลิตชิ้นส่วนไทย และทิศทางเทคโนโลยี ก่อนพิจารณาแนวทางที่เหมาะสม
จับตาฟื้นตลาดรถกระบะ ดัน Trade-in ลดภาระผู้ซื้อ
อีกประเด็นสำคัญคือการฟื้นฟูตลาดรถยนต์ในประเทศ โดยเฉพาะตลาดรถกระบะที่ยังเผชิญภาวะชะลอตัว ค่ายรถยนต์เสนอแนวทางสนับสนุนตลาดผ่านโครงการรถเก่าแลกรถใหม่ (Trade-in) และการนำระดับการปล่อยก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์มาใช้ประกอบการออกแบบมาตรการ เพื่อกระตุ้นให้ผู้บริโภคเปลี่ยนไปใช้รถยนต์ที่มีประสิทธิภาพสูงขึ้น
รัฐบาลจะพิจารณาทางเลือกต่าง ๆ โดยคำนึงถึงประสิทธิผลของมาตรการ ภาระงบประมาณ ผลกระทบต่อผู้บริโภค และความเป็นธรรมต่อผู้ประกอบการทุกกลุ่ม
ไทยต้องรักษาแชมป์ฐานผลิต ก่อนเกมยานยนต์โลกเปลี่ยนหมด
นอกจากนี้ ยังมีการหารือถึงแนวทางเพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขันของรถยนต์ที่ผลิตในประเทศไทยเพื่อส่งออก โดยเฉพาะรถกระบะและรถเพื่อการพาณิชย์ ซึ่งเป็นหนึ่งในผลิตภัณฑ์หลักของไทยและมีเครือข่ายผู้ผลิตชิ้นส่วนในประเทศจำนวนมาก
ภาคเอกชนยังเสนอให้ลดขั้นตอนที่ซ้ำซ้อนในการตรวจสอบมาตรฐานและพิธีการศุลกากร กำหนดกรอบเวลาการบังคับใช้มาตรฐานการปล่อยมลพิษ Euro 6 ให้ชัดเจน รวมถึงสร้างความแน่นอนในการกำกับดูแลการผลิตชดเชยตามมาตรการ EV3.0 และ EV3.5 เพื่อให้ผู้ประกอบการสามารถวางแผนธุรกิจและการลงทุนได้อย่างมีประสิทธิภาพ
การหารือครั้งนี้สะท้อนว่า แม้อุตสาหกรรมยานยนต์ไทยกำลังเผชิญแรงกดดันจากการเปลี่ยนผ่านสู่รถยนต์ไฟฟ้าและการแข่งขันด้านราคา แต่ค่ายรถญี่ปุ่นยังมองประเทศไทยเป็นฐานยุทธศาสตร์สำคัญ
โจทย์ของรัฐบาลจึงไม่ได้อยู่เพียงการดึงเม็ดเงินลงทุน 1.34 แสนล้านบาทเข้าประเทศเท่านั้น แต่ต้องทำให้เงินลงทุนเหล่านี้สร้างงาน สร้างเทคโนโลยี เพิ่มสัดส่วนชิ้นส่วนไทย และยกระดับผู้ประกอบการไทยให้เติบโตไปพร้อมกับอุตสาหกรรมยานยนต์โลก
เพราะในวันที่เทคโนโลยีรถยนต์เปลี่ยนเร็ว ฐานผลิตที่แข็งแกร่งจะไม่ใช่แค่โรงงานที่มีสายการประกอบจำนวนมาก แต่ต้องเป็นฐานที่มีเทคโนโลยี บุคลากร และซัพพลายเชนของตัวเอง หากไทยรักษาความได้เปรียบนี้ไว้ได้ การลงทุนครั้งใหม่ของค่ายรถญี่ปุ่นก็อาจเป็นมากกว่าเม็ดเงิน แต่เป็นโอกาสสำคัญในการยกระดับอุตสาหกรรมยานยนต์ไทยให้แข่งขันได้ในระยะยาว