สำนักงานคณะกรรมการกำกับหลักทรัพย์และตลาดหลักทรัพย์ (ก.ล.ต.) จัดงานสัมมนาวิชาการประจำปี 2569 ในหัวข้อ Steering The Shift: The Journey to Technology-Powered Capital Market ประกาศยกระดับบทบาทสู่ Adaptive and Collaborative Regulator นำ Agentic AI ยกระดับระบบกำกับดูแลแบบ Offsite Monitoring 100% ควบคู่ผลักดัน พ.ร.บ.หลักทรัพย์อิเล็กทรอนิกส์ ขยายฐาน Tokenization สู่ตราสารหนี้และกองทุนรวม เปิดทาง SME และรายย่อยเข้าถึงตลาดทุนสะดวกขึ้น
การเปิดมุมมองครั้งนี้มีผู้ร่วมเสวนา ได้แก่ นางพรอนงค์ บุษราตระกูล เลขาธิการ ก.ล.ต. นายอัสสเดช คงสิริ กรรมการและผู้จัดการ ตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย นายกอบศักดิ์ ภูตระกูล กรรมการรองผู้จัดการใหญ่ ธนาคารกรุงเทพ [BBL] และ นางสาววรประภา นาควัชระ อาจารย์ประจำคณะเศรษฐศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
โดย นางพรอนงค์ ระบุว่า พฤติกรรมของนักลงทุนรุ่นใหม่เปลี่ยนไป หันมาทำธุรกรรมและการตัดสินใจลงทุนผ่านโทรศัพท์มือถือเป็นหลัก ด้วยเทคโนโลยีใหม่ทำให้เกิดแนวโน้มสำคัญ 3 ประการที่กำลังส่งผลกระทบต่อตลาดทุน ได้แก่ การใช้ AI และ Data ในการขับเคลื่อนการตัดสินใจ การพัฒนา Tokenization ซึ่ง ก.ล.ต. ร่วมกับกระทรวงการคลังดัน พ.ร.บ. หลักทรัพย์อิเล็กทรอนิกส์ เพื่อรองรับการออกและเสนอขายสินทรัพย์ดิจิทัล และความท้าทายด้านความเสี่ยงก่ารโจมตีด้านไซเบอร์ของโลกที่อาจสร้างผลกระทบข้ามตลาดมายังตลาดทุนไทย
ในส่วนของตลาดหลักทรัพย์ฯ นายอัสสเดช อธิบายว่า ตลาดหลักทรัพย์ทั่วโลกเปรียบเสมือนองค์กรเทคโนโลยีที่ต้องการนวัตกรรมเพื่อสร้างการมีส่วนร่วมในตลาดทุนอย่างครอบคลุม โดยยกระดับฝั่ง Demand ซึ่ง ตลท.ได้ดำเนินการผ่านแอปพลิเคชัน Streaming ใหม่ และแอปพลิเคชัน วิเศษ รวมข้อมูลสินทรัพย์ของผู้ลงทุนไว้ในจุดเดียว ขณะที่ฝั่ง Supply ได้ผลักดันการจัดทำข้อมูลบริษัทจดทะเบียนให้อยู่ในรูปแบบ Structured Data เพื่อให้ระบบ AI สามารถนำไปวิเคราะห์ได้อย่างแม่นยำและเชื่อถือได้
อย่างไรก็ตาม การพัฒนานวัตกรรมต้องคำนึงถึงความเหมาะสมและประโยชน์ที่แท้จริง โดยจะต้องประเมินอย่างรอบคอบว่าสามารถตอบโจทย์และสร้างประโยชน์ที่คุ้มค่าแก่ผู้ลงทุนไทยจริงหรือไม่
ในมิติความเสี่ยงด้าน Cybersecurity เป็นประเด็นที่ทั่วโลก รวมถึง ตลท.กังวล และให้ความสำคัญสูงสุด เนื่องจากภัยคุกคามทางไซเบอร์เกิดขึ้นตลอด 24 ชั่วโมง โดยเฉพาะในช่วงวันหยุดสุดสัปดาห์ ส่งผลให้ทีมงานความมั่นคงปลอดภัยทางไซเบอร์ของตลท.ต้องทำงานเข้มงวดตลอดเวลา การทดสอบและลงทุนในระบบป้องกันจึงเป็นสิ่งจำเป็น เพราะความไว้วางใจ (Trust) ของผู้ลงทุนจะสูญเสียไปทันทีหากระบบขาดเสถียรภาพ
สำหรับภาคการศึกษา นางสาววรประภา ระบุว่า เทคโนโลยีหลัก 3 ด้านที่จะเข้ามามีบทบาท ได้แก่ Agentic AI, Tokenization และ Post-Quantum Cryptography โดยเทคโนโลยี Agentic AI จะเข้ามามีบทบาทในการทำธุรกรรมแทนมนุษย์ ส่งผลให้เกิดรูปแบบธุรกิจใหม่ เช่น ประกันภัยสำหรับ AI Agent รวมถึงในอนาคตอาจมีความจำเป็นในการพัฒนาการตรวจสอบตัวตนเอเจนต์ หรือแนวคิด KYA (Know Your Agent) ควบคู่ไปกับ KYC พร้อมทั้งชี้ผลกระทบทางพฤติกรรมศาสตร์ว่า แม้ AI จะช่วยเพิ่ม Productivity แต่ผลวิจัยทางสมองพบว่าการใช้ AI ทำให้สมองออกแรงน้อยลง ซึ่งหากขาดการฝึกคิดอย่างสม่ำเสมออาจนำไปสู่การขาดความสามารถในการวิเคราะห์เชิงลึก
มิติด้าน Cybersecurity ภัยคุกคามในปัจจุบันไม่ได้เกิดขึ้นบนช่องทางออนไลน์เพียงอย่างเดียว แต่มีการใช้ Social Engineering ล่อลวงข้อมูลจากบุคลากรในรูปแบบออฟไลน์เพื่อนำไปใช้แฮกระบบออนไลน์ องค์กรในตลาดทุนจึงต้องสร้างความตระหนักรู้ (Awareness) ของบุคลากรตั้งแต่ระดับพื้นฐานควบคู่กับการวางมาตรการความมั่นคงปลอดภัยทางเทคโนโลยีขั้นสูง
เมื่อเจาะลึกถึงการนำเทคโนโลยีมาประยุกต์ใช้จริง นายกอบศักดิ์ เน้นย้ำว่าหัวใจของการใช้ AI ในภาคธุรกิจไม่ได้อยู่ที่ความถี่ในการออกโมเดลใหม่ แต่อยู่ที่ คุณภาพของข้อมูล (Data Quality) เนื่องจากโมเดล AI จะไร้ประสิทธิภาพหากข้อมูลต้นทางไม่ถูกต้อง ผู้ประกอบการจึงต้องสร้างวินัยในการจัดเก็บข้อมูลให้อยู่ในรูปแบบมาตรฐาน (Proper format) โดยนำเสนอแนวคิดโครงการ Digital Wallet Data เพื่อรวมข้อมูลการลงนามและธุรกรรมการลงทุนทั้งหมดของนักลงทุนไว้ในระบบเดียว นอกจากนี้ ยังมองว่า AI จะเข้ามาช่วยเพิ่มประสิทธิภาพการวิเคราะห์หุ้นขนาดเล็กหรือกลุ่ม mai ที่ยังขาดอยู่ได้ รวมทั้งช่วยตรวจจับการหลอกลวงลงทุน (Fraud Detection) จาก Deepfake และช่วยเชื่อมโยงข้อแนะนำเข้าสู่กระบวนการตัดสินใจทางธุรกิจ
ทางด้านหน่วยงานกำกับดูแล เลขาธิการ ก.ล.ต. เปิดเผยว่า ก.ล.ต. กำลังปรับองค์กรให้มีความ Lean และ Smart โดยเตรียมนำ Agentic AI เข้ามาช่วยปฏิบัติงานผ่านความร่วมมือกับ Microsoft รวมถึงศึกษาการใช้นวัตกรรมกำกับดูแลแบบ Offsite Monitoring 100% เพื่อส่งสัญญาณเตือนการกระทำผิดได้อย่างรวดเร็วโดยไม่ต้องรอเข้าตรวจในพื้นที่ นอกจากนี้ ยังได้ขยายการทำ Tokenization จากหน่วยลงทุนกองทุนรวมตลาดเงิน (MMF) ไปสู่หน่วยลงทุนประเภทอื่นและตราสารหนี้ เพื่อลดต้นทุนผู้ประกอบการ เพิ่มสภาพคล่อง และช่วยให้ผู้ลงทุนรายย่อยรวมถึง SME เข้าถึงตลาดทุนได้สะดวกขึ้น
ช่วงท้ายของการเสวนา เลขาธิการ ก.ล.ต. ระบุว่า ก.ล.ต. พร้อมดำเนินบทบาทเป็น Adaptive and Collaborative Regulator ที่ปรับเปลี่ยนตนเองและร่วมมือกับทุกภาคส่วน โดยมุ่งใช้เทคโนโลยีเป็นเครื่องมือช่วยเสริมศักยภาพ ให้ตลาดทุนและตลาดสินทรัพย์ดิจิทัลของไทยเป็นกลไกขับเคลื่อนเศรษฐกิจจริง