TDRI ประเมินเศรษฐกิจไทยปี 2570 เผชิญความท้าทายจากความผันผวนเศรษฐกิจโลก จับตาสงครามการค้า สินค้าจีนทะลัก ราคาน้ำมันและต้นทุนการเงินสูงกดดันกำลังซื้อ ขณะการลงทุน AI และปรับใช้เทคโนโลยีเพิ่มผลิตภาพเป็นโอกาสหนุนธุรกิจ ชี้ความสามารถในการปรับตัวและรับมือความเสี่ยงเป็นตัวแปรสำคัญต่อการเติบโต
ดร.สมเกียรติ ตั้งกิจวานิชย์ ประธานสถาบันวิจัยเพื่อการพัฒนาประเทศไทย (TDRI) กล่าวในงาน KTC FIT Talk 30 ภายใต้หัวข้อ “THAILAND 2570: เศรษฐกิจไทยจะไปทางไหน เมื่อผู้บริโภคไม่เหมือนเดิม”ว่าเศรษฐกิจไทยปี 2570 มีแนวโน้มเผชิญความท้าทายจากปัจจัยภายนอกที่มีความผันผวนสูง โดยเฉพาะทิศทางเศรษฐกิจประเทศมหาอำนาจ ทั้งสหรัฐฯ จีน และยุโรป ซึ่งมีผลโดยตรงต่อการส่งออก การลงทุน และห่วงโซ่อุปทานของไทย ขณะที่ความเสี่ยงจากสงครามการค้า ราคาพลังงาน และอัตราดอกเบี้ยยังเป็นปัจจัยกดดันการเติบโต อย่างไรก็ตาม การลงทุนด้านเทคโนโลยี AI และการปรับตัวของภาคธุรกิจเพื่อเพิ่มผลิตภาพ ยังเป็นโอกาสสำคัญในการสร้างมูลค่าเพิ่มและรักษาขีดความสามารถในการแข่งขัน
สำหรับปัจจัยหนุนเศรษฐกิจไทยในปี 2570 มาจากการลงทุนด้านเทคโนโลยีและ AI ซึ่งกำลังเป็นหนึ่งในเครื่องยนต์สำคัญของเศรษฐกิจโลก โดยการขยายตัวของอุตสาหกรรม AI ส่งผลให้เกิดความต้องการลงทุนใน Data Center ชิป และอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ รวมถึงห่วงโซ่อุปทานที่เกี่ยวข้อง ซึ่งเปิดโอกาสให้ประเทศที่มีศักยภาพด้านอุตสาหกรรมและการผลิตสามารถเข้าไปมีส่วนร่วมในห่วงโซ่มูลค่าโลกได้มากขึ้น
ขณะเดียวกัน ภาคธุรกิจไทยที่สามารถนำ AI มาประยุกต์ใช้เพื่อเพิ่มผลิตภาพ ลดต้นทุนการดำเนินงาน และพัฒนารูปแบบธุรกิจ จะมีโอกาสเพิ่มประสิทธิภาพและสร้างความได้เปรียบในการแข่งขัน โดยเฉพาะธุรกิจที่สามารถปรับโครงสร้างองค์กรและพัฒนาระบบข้อมูลให้รองรับเทคโนโลยีใหม่ได้อย่างมีประสิทธิภาพ
นอกจากนี้ การเปลี่ยนแปลงของห่วงโซ่อุปทานโลกจากความขัดแย้งทางการค้าและเทคโนโลยีระหว่างสหรัฐฯ กับจีน อาจเปิดโอกาสให้ประเทศไทยได้รับประโยชน์จากการปรับเปลี่ยนฐานการผลิตและการลงทุนระหว่างประเทศ หากไทยสามารถพัฒนาศักยภาพด้านอุตสาหกรรมและรองรับความต้องการลงทุนใหม่ได้
อย่างไรก็ตาม โอกาสดังกล่าวยังขึ้นอยู่กับความสามารถในการแข่งขันของไทย ทั้งด้านต้นทุน เทคโนโลยี โครงสร้างพื้นฐาน และความพร้อมของแรงงาน
ด้านปัจจัยเสี่ยงที่ต้องจับตา ประการแรก คือ สงครามการค้าและสินค้านำเข้าจากจีน ซึ่งมีกำลังการผลิตสูงและส่งออกสินค้าไปยังตลาดต่างประเทศจำนวนมาก อาจเพิ่มแรงกดดันต่อผู้ประกอบการไทย โดยเฉพาะอุตสาหกรรมที่ต้องแข่งขันกับสินค้านำเข้าราคาต่ำ ขณะที่มาตรการภาษีและการกีดกันทางการค้าของประเทศมหาอำนาจอาจทำให้ทิศทางการค้าและห่วงโซ่อุปทานโลกเปลี่ยนแปลง เพิ่มความไม่แน่นอนต่อภาคส่งออกของไทย
ประการที่สอง คือ ราคาน้ำมันและความขัดแย้งในตะวันออกกลาง หากสถานการณ์ยืดเยื้อและราคาพลังงานปรับตัวสูงขึ้น จะส่งผลให้ต้นทุนการผลิตและขนส่งเพิ่มขึ้น กดดันอัตราเงินเฟ้อและกำลังซื้อของประชาชน เนื่องจากประเทศไทยยังมีความต้องการนำเข้าพลังงานจากต่างประเทศสูง ทำให้ราคาน้ำมันในตลาดโลกเป็นตัวแปรสำคัญต่อภาระต้นทุนของภาคธุรกิจและค่าครองชีพ
สุดท้ายคือ อัตราดอกเบี้ยและต้นทุนทางการเงิน โดยปัญหาหนี้สาธารณะของประเทศพัฒนาแล้วที่เพิ่มขึ้นต่อเนื่อง รวมถึงความต้องการเงินทุนจากภาครัฐและบริษัทเทคโนโลยีขนาดใหญ่ อาจทำให้ต้นทุนการกู้ยืมในตลาดโลกอยู่ในระดับสูงนานกว่าที่คาด ส่งผลให้การลดดอกเบี้ยของธนาคารกลางมีข้อจำกัด และเพิ่มภาระทางการเงินให้กับภาคธุรกิจและประชาชน
อีกประเด็นคือความเสี่ยงจากการลงทุน AI หากบริษัทเทคโนโลยีไม่สามารถสร้างผลตอบแทนจากเงินลงทุนได้ตามเป้าหมาย อาจเริ่มลดงบลงทุนด้าน Data Center และอุปกรณ์ประมวลผล ซึ่งจะส่งผลกระทบต่อห่วงโซ่อุปทานอิเล็กทรอนิกส์และประเทศที่เกี่ยวข้อง รวมถึงโอกาสการลงทุนใหม่ของไทย
นอกจากนี้ ภัยคุกคามทางไซเบอร์ที่เพิ่มขึ้นจากการใช้ AI ยังเป็นความเสี่ยงต่อระบบเศรษฐกิจดิจิทัล โดยเฉพาะสถาบันการเงินและโครงสร้างพื้นฐานสาธารณูปโภค ทำให้ภาครัฐและเอกชนต้องเพิ่มการลงทุนด้านความมั่นคงปลอดภัยทางไซเบอร์ ซึ่งอาจกลายเป็นต้นทุนเพิ่มเติมในการดำเนินธุรกิจ
ทั้งนี้ ภาพรวมเศรษฐกิจไทยปี 2570 จึงมีทั้งโอกาสจากการลงทุนเทคโนโลยีและการปรับเปลี่ยนห่วงโซ่อุปทานโลก ขณะเดียวกันยังต้องเผชิญแรงกดดันจากสงครามการค้า การแข่งขันสินค้านำเข้า ราคาพลังงาน และต้นทุนทางการเงินที่มีแนวโน้มผันผวน
โจทย์สำคัญของประเทศไทยจึงอยู่ที่การเพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขันของภาคธุรกิจ การนำเทคโนโลยีมาช่วยเพิ่มผลิตภาพ การพัฒนาทักษะแรงงาน และการสร้างความพร้อมรองรับการลงทุนใหม่ ควบคู่กับการบริหารความเสี่ยงจากปัจจัยภายนอก เนื่องจากเศรษฐกิจไทยเป็นเศรษฐกิจเปิดที่พึ่งพาการค้าและการลงทุนระหว่างประเทศสูง การเปลี่ยนแปลงของเศรษฐกิจโลกจึงสามารถส่งผ่านมายังประเทศไทยได้อย่างรวดเร็ว