xs
xsm
sm
md
lg

เปิดร่างOil Plan 2026 หนุนเชื้อเพลิงชีวภาพ ดันE20-B7 เป็นน้ำมันฐาน จ่อยกเลิกแก๊สโซฮอล์91ปี70-ULGปี75

เผยแพร่:   ปรับปรุง:



กรมธุรกิจพลังงาน เปิดร่าง Oil Plan 2026 วางยุทธศาสตร์บริหารน้ำมันไทยถึงปี 2593 สอดรับเป้าหมาย Net Zero 2050 โดยส่งเสริมการใช้เชื้อเพลิงชีวภาพที่ผลิตได้เองในประเทศ ผลักดันแก๊สโซฮอล์ E20 เป็นน้ำมันฐาน ยกเลิกแก๊สโซฮอล์ 91 ภายในปี 2570 และULG 95 ในปี2575 และกำหนดB7 เป็นน้ำมันดีเซลฐาน แต่เพิ่มสัดส่วนใช้ B20 เป็น 20% ภายในปี 2575 พร้อมศึกษาปรับโครงสร้างราคาน้ำมันและศึกษาเพิ่มน้ำมันสำรองเชิงยุทธศาสตร์ รองรับวิกฤตพลังงานแต่ต้องคำนึงความต้องการใช้น้ำมันที่จะลดลงในอนาคต

กรมธุรกิจพลังงาน ร่วมกับ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย สถาบันวิจัยพลังงาน สถาบันการขนส่ง และวิทยาลัยปิโตรเลียมและปิโตรเคมี จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย จัดงานสัมมนา “ทิศทางการบริหารน้ำมันเชื้อเพลิง Oil Plan 2026 ภายใต้กรอบแผนพลังงานชาติ (NEP)” ณ อาคารจามจุรี 60 พรรษา (จามจุรี 10) จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย เพื่อร่วมรับฟังและแลกเปลี่ยนมุมมองเกี่ยวกับทิศทางการเปลี่ยนผ่านของอุตสาหกรรมน้ำมันเชื้อเพลิง ตลอดจนแนวทางการขับเคลื่อนแผนบริหารจัดการน้ำมันเชื้อเพลิงของประเทศในอนาคต

นายสราวุธ  แก้วตาทิพย์ อธิบดีกรมธุรกิจพลังงาน กล่าวเปิดงานสัมมนา “ทิศทางการบริหารน้ำมันเชื้อเพลิง Oil Plan 2026 ภายใต้กรอบแผนพลังงานชาติ (NEP)”ว่า น้ำมันเชื้อเพลิงยังคงเป็นปัจจัยสำคัญในการขับเคลื่อนเศรษฐกิจและสังคมของประเทศ แม้ปัจจุบันทั่วโลกจะเร่งเปลี่ยนผ่านไปสู่พลังงานสะอาดและเทคโนโลยีพลังงานรูปแบบใหม่ แต่จากสถานการณ์ความผันผวนด้านพลังงานและวิกฤตที่เกิดขึ้นในช่วงที่ผ่านมา สะท้อนให้เห็นว่าน้ำมันยังมีความจำเป็นต่อระบบเศรษฐกิจโลก และยังไม่ถูกทดแทนได้ทั้งหมดในระยะเวลาอันใกล้

ทิศทาง Oil Plan 2026 จึงต้องพิจารณาทั้งการพัฒนาเทคโนโลยีพลังงานที่จะเข้ามาทดแทนน้ำมันในอนาคต และการประเมินจุดแข็งหรือศักยภาพของประเทศไทย เพื่อกำหนดแนวทางบริหารจัดการน้ำมันเชื้อเพลิงที่เหมาะสมกับบริบทของประเทศ รวมถึงสร้างความสมดุลระหว่างความมั่นคงด้านพลังงานกับการเปลี่ยนผ่านไปสู่พลังงานรูปแบบใหม่


นายวุฒิทัต ตันติเวสส รองอธิบดีกรมธุรกิจพลังงาน เปิดเผย(ร่าง) แผนปฏิบัติการด้านน้ำมันเชื้อเพลิง พ.ศ.2569-2593 ว่า การจัดทำแผนOil Plan2026 เป็นการทบทวนและต่อยอดจาก Oil Plan 2024 เพื่อปรับแนวทางบริหารจัดการน้ำมันเชื้อเพลิงของประเทศไทยให้สอดคล้องกับสถานการณ์พลังงานโลกที่เปลี่ยนแปลงไป ทั้งด้านความมั่นคงพลังงาน การเปลี่ยนผ่านสู่พลังงานสะอาด และเป้าหมายการลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกของประเทศ

การจัดทำร่างแผนดังกล่าวผ่านกระบวนการรับฟังความคิดเห็นจากภาคส่วนที่เกี่ยวข้อง ทั้งผู้ค้าน้ำมันตามมาตรา 7 โรงกลั่นน้ำมัน หน่วยงานภาครัฐ ซึ่งการเปิดรับฟังความคิดเห็นจนถึงวันที่ 27 พ.ย.นี้ กรมฯจะนำความคิดเห็นที่ได้รับไปปรับปรุงร่างแผนให้มีความเหมาะสมต่อไป


ปัจจัยสำคัญที่นำไปสู่การทบทวน Oil Plan 2026 มี 3 ประการ ได้แก่ การเร่งเป้าหมายการปล่อยก๊าซเรือนกระจกสุทธิเป็นศูนย์ (Net Zero Emissions) ของประเทศไทยเร็วขึ้น 15 ปี วิกฤตพลังงานโลกในปี 2569 จากความขัดแย้งในตะวันออกกลาง และการเปลี่ยนผ่านด้านพลังงาน (Energy Transition) โดยเฉพาะการเพิ่มขึ้นของรถยนต์ไฟฟ้า (EV) และรถยนต์ไฮบริด ซึ่งมีผลต่อปริมาณความต้องการใช้น้ำมันในอนาคต ทำให้ธุรกิจสถานีบริการน้ำมันและโรงกลั่นจำเป็นต้องปรับตัวรองรับโครงสร้างความต้องการพลังงานที่เปลี่ยนแปลงไปในอนาคต

สำหรับการประเมินแนวโน้มความต้องการใช้น้ำมันเชื้อเพลิงของประเทศไทยในระยะยาว แบ่งเป็น 2 ฉากทัศน์ ได้แก่ Current Trend Scenario ซึ่งเป็นการดำเนินนโยบายตามแนวโน้มปัจจุบัน คาดว่าความต้องการใช้น้ำมันจะเพิ่มขึ้นจาก 119.3 ล้านลิตรเทียบเท่าน้ำมันดิบต่อวัน ในปี 2569 ไปแตะระดับสูงสุดที่ 130.2 ล้านลิตรต่อวัน ในปี 2577 ก่อนทยอยลดลงเหลือ 106.2 ล้านลิตรต่อวัน ในปี 2593

ขณะที่ฉากทัศน์ Net Zero 2050 Scenario ซึ่งมีการเร่งดำเนินมาตรการลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกและเปลี่ยนผ่านไปใช้พลังงานสะอาด คาดว่าความต้องการใช้น้ำมันจะเพิ่มขึ้นสูงสุดที่ 125.1 ล้านลิตรต่อวัน ในปี 2572 ก่อนปรับลดลงต่อเนื่องเหลือ 70.2 ล้านลิตรต่อวัน ในปี 2593 หรือลดลงประมาณ 41% เมื่อเทียบกับปี 2569
ปัจจัยสำคัญมาจากจำนวนรถยนต์ไฟฟ้าแบตเตอรี่ (BEV) ที่เพิ่มขึ้น โดยในฉากทัศน์แรกคาดว่าจะมีรถ BEV สะสมประมาณ 22.6 ล้านคันในปี 2593 ขณะที่ฉากทัศน์ Net Zero คาดว่าจะเพิ่มขึ้นเป็น 26 ล้านคัน รวมถึงภาคอุตฯเปลี่ยนไปใช้ไฟฟ้าทดแทนน้ำมัน และภาคขนส่งมีการใช้น้ำมันลดลง

นายวุฒิทัต กล่าวว่า ปัจจุบันประเทศไทยมีโรงกลั่นน้ำมัน 6 แห่ง มีกำลังการผลิตติดตั้งรวม 200 ล้านลิตรต่อวัน และในปั2571 จะเพิ่มขึ้นเป็น 220 ล้านลิตรต่อวันจากโครงการพลังงานสะอาด (Clean Fuel Project: CFP) ของบริษัท ไทยออยล์ จำกัด (มหาชน) หรือ TOP

จากการประเมินความต้องการใช้น้ำมันอากาศยาน(Jet)ในอนาคต พบว่ามีบางช่วงที่ความต้องการใช้มีแนวโน้มสูงกว่ากำลังการผลิตภายในประเทศ อาจจำเป็นต้องนำเข้าเพิ่มเติม ดังนั้นโรงกลั่นอาจต้องพิจารณาปรับโครงสร้างการผลิตให้สามารถผลิตน้ำมันอากาศยานเพิ่มขึ้น ควบคู่กับการส่งเสริมการใช้เชื้อเพลิงอากาศยานยั่งยืน (SAF) เพื่อรองรับความต้องการในอนาคต ขณะที่ความต้องการใช้น้ำมันดีเซลและเบนซินมีแนวโน้มลดลงตามการเพิ่มขึ้นของยานยนต์ไฟฟ้าและประสิทธิภาพการใช้เชื้อเพลิงที่ดีขึ้น

สำหรับแนวทางดำเนินงานภายใต้ร่าง Oil Plan 2026 กำหนดวิสัยทัศน์มุ่งสู่การเปลี่ยนผ่านด้านพลังงานอย่างยั่งยืนด้วยเชื้อเพลิงชีวภาพแบบบูรณาการ โดยมี 3 เป้าหมายสำคัญ ได้แก่ ความยั่งยืน (Sustainability) ความมั่นคงด้านพลังงาน (Security) และประสิทธิภาพ (Efficiency)


ในส่วนของการส่งเสริมเชื้อเพลิงชีวภาพและเชื้อเพลิงสะอาด กำหนดแนวทางปรับโครงสร้างน้ำมันเชื้อเพลิงภาคขนส่งทางบก โดยกลุ่มน้ำมันเบนซินจะผลักดันแก๊สโซฮอล์ E20 ให้เป็นน้ำมันเบนซินฐาน พร้อมกำหนดการยกเลิกแก๊สโซฮอล์ 91 ภายในปี 2570 และศึกษาแนวทางยกเลิกน้ำมันเบนซิน 95 (ULG 95) ภายในปี 2575 โดยยังต้องพิจารณาความเหมาะสมและผลกระทบอย่างรอบคอบ

โดยตั้งเป้าเพิ่มสัดส่วนการใช้ E20 ให้ได้ 50% ของกลุ่มน้ำมันเบนซินภายในปี 2575 จากข้อมูลเดือนตุลาคม 2569 ปริมาณการใช้ E20 ประมาณ 6.28 ล้านลิตรต่อวัน หรือคิดเป็นสัดส่วน 20.54% ขณะที่แก๊สโซฮอล์ 95( E10) มีปริมาณการใช้ 18.6 ล้านลิตรต่อวัน หรือ 60.82% และแก๊สโซฮอล์ 91 มีปริมาณการใช้ 5.4 ล้านลิตรต่อวัน หรือ 17.66%

นายวุฒิทัต กล่าวว่า กลุ่มน้ำมันดีเซล กำหนดให้น้ำมันดีเซล B7 เป็นน้ำมันดีเซลฐาน และส่งเสริมการใช้ B20 เพื่อดูดซับผลผลิตน้ำมันปาล์มภายในประเทศ ลดปริมาณผลผลิตส่วนเกินที่ต้องส่งออก โดยตั้งเป้าเพิ่มสัดส่วนการใช้ B20 เป็น 20% ภายในปี 2575 จากปัจจุบันที่มีสัดส่วนเพียง 9.77% หรือประมาณ 5.74 ล้านลิตรต่อวัน ขณะที่ B7 มีปริมาณการใช้ประมาณ 53 ล้านลิตรต่อวัน คิดเป็นสัดส่วน 90.23%

มาตรการส่งเสริมการใช้E20และB20 จะมุ่งเพิ่มจำนวนสถานีบริการที่จำหน่าย E20 และ B20 สนับสนุนการปรับเปลี่ยนอุปกรณ์ของยานยนต์ให้รองรับเชื้อเพลิงชีวภาพ รวมถึงศึกษาการใช้มาตรการทางภาษีเพื่อสร้างแรงจูงใจด้านราคา พร้อมยกระดับมาตรฐานคุณภาพน้ำมันและเผยแพร่ข้อมูลยานยนต์ที่รองรับการใช้งาน เพื่อสร้างความเชื่อมั่นให้แก่ประชาชน รวมทั้งเตรียมส่งเสริมเชื้อเพลิงสะอาดประเภทอื่น ได้แก่ LNG และไฮโดรเจน สำหรับภาคขนส่งทางบก โดยพัฒนาความพร้อมด้านโครงสร้างพื้นฐาน กฎหมาย และมาตรฐานคุณภาพเชื้อเพลิงรองรับการใช้งานในอนาคต

ภาคขนส่งทางอากาศจะสนับสนุนการผลิตและใช้เชื้อเพลิงอากาศยานยั่งยืน (Sustainable Aviation Fuel: SAF) ในสัดส่วน 1–9% ระหว่างปี 2569–2593 เพื่อสนับสนุนเป้าหมายลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกขององค์การการบินพลเรือนระหว่างประเทศ (ICAO) ส่วนภาคขนส่งทางน้ำจะสนับสนุนเชื้อเพลิงสะอาด เช่น Bio-VLSFO (B24) และ LNG เพื่อรองรับมาตรการด้านสิ่งแวดล้อมขององค์การทางทะเลระหว่างประเทศ (IMO) รวมถึงส่งเสริมการใช้ไบโอมีเทนเหลว (Liquefied Biomethane: LBM) ทดแทนน้ำมันและก๊าซธรรมชาติในภาคอุตสาหกรรม

สำหรับโครงสร้างราคาน้ำมันเชื้อเพลิงให้มีความเหมาะสม และเป็นธรรม กรมธุรกิจพลังงาน ศึกษาแนวทางปรับเปลี่ยนจากการชดเชยหรืออุดหนุนราคาในลักษณะทั่วไป ไปสู่ระบบช่วยเหลือเฉพาะกลุ่มเป้าหมาย เพื่อให้การใช้ทรัพยากรของภาครัฐและกลไกกองทุนน้ำมันเชื้อเพลิงมีประสิทธิภาพมากขึ้น

รวมทั้งให้โรงกลั่นน้ำมันนำร่องจัดทำแผนลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก หรือ Net Zero Roadmap ก่อนขยายไปสู่ผู้ค้าน้ำมันตามมาตรา 7 และผู้ประกอบการอื่นที่เกี่ยวข้อง รวมทั้งส่งเสริมการบริหารจัดการเชื้อเพลิงชีวภาพอย่างครบวงจรตั้งแต่ต้นน้ำจนถึงปลายน้ำ โดยมีแนวคิดผลักดันกฎหมายเกี่ยวกับพืชพลังงานและจัดตั้งคณะกรรมการเชื้อเพลิงชีวภาพแห่งชาติ เพื่อบูรณาการการกำกับดูแลและสนับสนุนการเติบโตของอุตสาหกรรมเชื้อเพลิงชีวภาพ กระจายแหล่งนำเข้าน้ำมันดิบ ลดพึ่งพาน้ำมันดิบจากตะวันออกกลาง


มิติด้านความมั่นคงพลังงาน ร่าง Oil Plan 2026 มุ่งเน้นการจัดหาน้ำมันเชื้อเพลิงให้เพียงพอต่อความต้องการภายในประเทศ โดยกระจายแหล่งนำเข้าน้ำมันดิบจากหลายภูมิภาค เพื่อลดความเสี่ยงจากความขัดแย้งทางภูมิรัฐศาสตร์และการหยุดชะงักของห่วงโซ่อุปทาน จากเดิมประเทศไทยนำเข้าน้ำมันดิบจากตะวันออกกลางมากกว่า 50% การเพิ่มประสิทธิภาพระบบกระจายน้ำมันตั้งแต่โรงกลั่น คลังน้ำมัน ไปจนถึงสถานีบริการและผู้ใช้ปลายทาง เน้นส่งเสริมการขนส่งน้ำมันทางท่อให้เพิ่มขึ้น

กรมฯศึกษาความเหมาะสมเพิ่มน้ำมันสำรองน้ำมันเชื้อเพลิงเชิงยุทธศาสตร์ (Strategic Petroleum Reserve: SPR) รับความเสี่ยงวิกฤตโลก ปัจจุบันประเทศไทยมีระบบสำรองน้ำมันตามกฎหมาย โดยกำหนดสัดส่วนสำรองน้ำมันดิบ 6% และน้ำมันสำเร็จรูป 1% คิดเป็นปริมาณน้ำมันสำรองประมาณ 22–23 วัน และหากรวมปริมาณน้ำมันที่อยู่ในระบบการดำเนินงานปกติ (Working Stock) จะมีน้ำมันสำรองรวมประมาณ 40–50 วันซึ่งการเพิ่มปริมาณน้ำมันสำรองให้สูงขึ้นจำเป็นต้องประเมินความคุ้มค่าการลงทุนและแนวโน้มความต้องการใช้น้ำมันในอนาคต

สำหรับทางเลือกในการพัฒนาระบบ SPR ทั้งการก่อสร้างคลังสำรองน้ำมันเพิ่มเติม การจัดทำความร่วมมือกับต่างประเทศ และการพิจารณารูปแบบการถือสิทธิสำรองน้ำมัน รวมถึงศึกษาความเป็นไปได้ในการใช้โพรงใต้ดินตามธรรมชาติ หรือ Salt/Rock Caverns เป็นสถานที่เก็บสำรองน้ำมันในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ เช่น จังหวัดขอนแก่นและนครราชสีมา