xs
xsm
sm
md
lg

ช็อกโลก! ฮาร์วาร์ดชี้ดาต้าเซ็นเตอร์ยักษ์ในอเมริกา ปล่อยก๊าซเรือนกระจกปีเดียวเท่าเดนมาร์กทั้งประเทศ

เผยแพร่:   ปรับปรุง:


นักวิจัยฮาร์วาร์ดพบดาต้าเซ็นเตอร์ใหญ่ที่สุด 403 แห่งในอเมริกาปล่อยก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ 25.7 ล้านเมตริกตันระหว่างเดือนพ.ค. 2024 ถึงเดือนเม.ย. 2025 หรือ 3 เท่าของปี 2018
งานศึกษาฉบับล่าสุดจากฮาร์วาร์ดชี้ภายในเวลาแค่ปีเดียว ดาต้าเซ็นเตอร์ใหญ่สุด 403 แห่งในอเมริกาปล่อยก๊าซเรือนกระจกพอ ๆ กับเดนมาร์กทั้งประเทศ มิหนำซ้ำตัวเลขนี้ยังเป็นข้อมูลที่เกิดขึ้นก่อนที่ AI จะบูมถล่มทลายด้วยซ้ำ

รายงานจากนักวิจัยของมหาวิทยาลัยฮาร์วาร์ดที่เผยแพร่ในวารสาร Nature Sustainability เมื่อวันจันทร์ (16 พ.ย.) ซึ่งจัดทำขึ้นโดยใช้ข้อมูลที่มีอยู่และการสร้างแบบจำลองเพื่อวิเคราะห์ปริมาณการใช้ไฟฟ้าและการปล่อยก๊าซเรือนกระจก พบว่า ศูนย์ข้อมูลหรือ Data center ใหญ่ที่สุด 403 แห่งในอเมริกาปล่อยก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ 25.7 ล้านเมตริกตันระหว่างเดือนพ.ค. 2024 ถึงเดือนเม.ย. 2025 หรือ 3 เท่าของปี 2018 ซึ่งเป็นครั้งล่าสุดที่มีการตรวจวัดปริมาณการปล่อยก๊าซเรือนกระจกจากศูนย์ข้อมูลที่ผ่านการตรวจสอบโดยผู้เชี่ยวชาญ

นักวิจัยยังพบว่า กว่าครึ่งของปริมาณการใช้ไฟฟ้าทั้งหมด 82 เทระวัตต์-ชั่วโมงของดาต้าเซ็นเตอร์เหล่านี้ ซึ่งมากพอที่จะจ่ายไฟให้บ้านเรือนเกือบ 7 ล้านหลังคาเรือนได้ตลอดทั้งปีนั้น มาจากเชื้อเพลิงฟอสซิลซึ่งเป็นสาเหตุหลักของภาวะโลกร้อน

ฟรานเชสกา โดมินิชี ศาสตราจารย์ด้านชีวสถิติจากฮาร์วาร์ด ซึ่งเป็นผู้เขียนอาวุโสของรายงานฉบับนี้ ชี้ว่า ตัวเลขประมาณการการปล่อยก๊าซเรือนกระจกนี้สูงกว่าผลการศึกษาครั้งก่อน ๆ 2-3 เท่า และเทียบเท่าการปล่อยก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ของทั้งรัฐอย่างรัฐมิชิแกนหรือประเทศขนาดเล็กในยุโรป

โดมินิชีเสริมว่า แผนการสร้างดาต้าเซ็นเตอร์เพิ่มอีก 2,000 แห่งทำให้ตัวเลขดังกล่าวยิ่งน่ากังวลมากขึ้นสำหรับอนาคต ก่อนสำทับว่า อเมริกากำลังถอยหลังเมื่อเทียบกับเป้าหมายในการควบคุมการปล่อยก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์

รายงานฉบับนี้ออกมาขณะที่ศูนย์ข้อมูลขนาดใหญ่พิเศษ (Hyperscale) ในอเมริกาเผชิญกระแสต่อต้านอย่างหนัก โดยในการเลือกตั้งกลางเทอมเมื่อวันที่ 3 ที่ผ่านมา ผู้ที่วิจารณ์ดาต้าเซ็นเตอร์และชูนโยบายระงับการก่อสร้างชั่วคราวหรือเพิ่มกฎระเบียบเข้มงวดขึ้น กลายเป็นผู้ชนะที่โดดเด่นที่สุดท่ามกลางชัยชนะท่วมท้นของพรรคเดโมแครต

ผู้นำในการจัดทำรายงานฉบับนี้เผยว่า เป้าหมายของรายงานคือ การนำเสนอความโปร่งใสและข้อมูลสำหรับการถกเถียงเกี่ยวกับดาต้าเซ็นเตอร์และเทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ (AI)

ตามรายงานระบุว่า ปริมาณการใช้ไฟฟ้าและการปล่อยก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ที่เกี่ยวข้องกับดาต้าเซ็นเตอร์ระดับไฮเปอร์สเกลแตกต่างกันอย่างมากในแต่ละพื้นที่ เช่น เฉพาะรัฐเวอร์จิเนีย ออริกอน โอไฮโอ และไอโอวารวมกันมีสัดส่วนการใช้ไฟฟ้ามากกว่าครึ่งหนึ่งของปริมาณการใช้ไฟฟ้าทั้งหมดที่ทำการศึกษา และศูนย์ข้อมูลส่วนใหญ่ใช้พลังงานจากก๊าซธรรมชาติ

นอกจากนั้น รายงานฉบับใหม่จากกลุ่มรณรงค์ Climate Action Against Disinformation ยังระบุว่า การเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็วของศูนย์ข้อมูลแห่งใหม่และที่อยู่ในแผนการก่อสร้าง กระตุ้นความต้องการแหล่งผลิตพลังงานใหม่ ๆ ส่งผลให้เหล่าบริษัทเทคโนโลยีใหญ่ที่สุดไม่สามารถบรรลุเป้าหมายด้านสภาพภูมิอากาศที่ตั้งไว้ได้ โดยปริมาณการใช้ไฟฟ้าของบริษัทเหล่านี้พุ่งขึ้นถึง 240% ระหว่างปี 2022-2025

ข้อตกลงโดยสมัครใจ

ขณะเดียวกัน เมื่อวันจันทร์ ตุรกี ซึ่งเป็นเจ้าภาพการประชุมว่าด้วยการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ COP31 ของสหประชาชาติ (UN) ได้ร่วมกับสหภาพโทรคมนาคมระหว่างประเทศ เปิดตัวข้อตกลง Antalya Artificial Intelligence Pledge ซึ่งเป็นคำมั่นโดยสมัครใจเพื่อให้บริษัทและประเทศต่าง ๆ ใช้พลังงานสะอาด รวมทั้งใช้ระบบพลังงานและน้ำอย่างมีประสิทธิภาพในการขับเคลื่อนศูนย์ข้อมูลทั่วโลก รวมถึงเปิดเผยข้อมูลเกี่ยวกับปริมาณการใช้ไฟฟ้า การใช้น้ำ และการปล่อยก๊าซเรือนกระจกอย่างโปร่งใสมากขึ้น

คำมั่นดังกล่าวยังเรียกร้องให้มีการออกแบบและจัดการระบบ AI อย่างมีความรับผิดชอบ โดยยึดตามมาตรฐานด้านสิ่งแวดล้อม รวมถึงการนำโครงสร้างพื้นฐานและฮาร์ดแวร์กลับมาใช้ซ้ำหรือรีไซเคิล นอกจากนี้ยังควรมีการประเมินและเปิดเผยข้อมูลผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมของศูนย์ข้อมูล และผู้ลงนามควรให้การสนับสนุนการใช้ศักยภาพของ AI เพื่อแก้ไขปัญหาการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ

รีไซเคิลความร้อนจากดาต้าเซ็นเตอร์

อุปกรณ์ประมวลผลภายในดาต้าเซ็นเตอร์ก่อให้เกิดความร้อนเหลือทิ้งปริมาณมหาศาลซึ่งถูกระบายออกสู่ชั้นบรรยากาศ แนวทางหนึ่งในการลดผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมจากศูนย์ข้อมูลคือ การดักจับความร้อนเพื่อนำกลับมาใช้ประโยชน์ให้กับบ้านเรือนและธุรกิจในบริเวณใกล้เคียง

Danfoss บริษัทวิศวกรรมและการผลิตของเดนมาร์ก ระบุว่า ความร้อนเหลือทิ้งเป็นแหล่งพลังงานที่ยังไม่ได้ถูกนำมาใช้ประโยชน์มากที่สุดในโลก และการนำความร้อนดังกล่าวกลับมาใช้ใหม่สามารถทดแทนก๊าซธรรมชาติในฐานะแหล่งพลังงานความร้อนได้ และเสริมว่า ศูนย์ข้อมูลเป็นแหล่งกำเนิดความร้อนอย่างต่อเนื่อง ที่สำคัญ โดยเฉพาะอย่างยิ่งเมื่อปริมาณการใช้ไฟฟ้าของศูนย์ข้อมูลเหล่านี้เพิ่มขึ้น

สำนักงานพลังงานระหว่างประเทศ (IEA) ประเมินว่า ภายในปี 2030 ดาต้าเซ็นเตอร์อาจผลิตความร้อนได้เพียงพอสำหรับบ้านเรือนราว 10% ของครัวเรือนทั้งหมดในยุโรป หากสามารถผสานรวมความร้อนดังกล่าวเข้ากับระบบทำความร้อนส่วนกลางที่จ่ายความร้อนและน้ำร้อนให้แก่ผู้อยู่อาศัยอย่างเต็มรูปแบบ

อีกตัวอย่างของแนวทางนี้คือ BaRupOn บริษัทพัฒนาโครงการอุตสาหกรรม ที่กำลังก่อสร้างศูนย์การผลิตขั้นสูงในรัฐเท็กซัส ซึ่งมีแผนดักจับความร้อนและนำกลับมาผลิตไฟฟ้าเพิ่มเติมภายในพื้นที่โครงการ นอกจากนั้นบริษัทยังมีแผนพัฒนาดาต้าเซ็นเตอร์ในรัฐนอร์ธดาโกตา ซึ่งอาจส่งต่อความร้อนเหลือทิ้งไปให้ชุมชนโดยรอบนำไปใช้ประโยชน์ได้อีกด้วย

ศาสตราจารย์เกรเกอร์ เฮนเซอร์ จากมหาวิทยาลัยโคโลราโด โบลเดอร์ กล่าวว่า แนวทางนี้เป็นการจับคู่ที่ลงตัวอย่างยิ่ง เนื่องจากศูนย์ข้อมูลสมัยใหม่ที่ใช้ระบบระบายความร้อนด้วยของเหลวแทนการระบายความร้อนด้วยอากาศ เป็นแหล่งกำเนิดความร้อนที่ค่อนข้างสม่ำเสมอและมีระดับอุณหภูมิที่เหมาะสมสำหรับโครงข่ายพลังงานความร้อน

ที่มา: รอยเตอร์/เอพี