อุตสาหกรรมรถยนต์จีนกำลังเผชิญแรงกดดันจากความต้องการภายในประเทศที่ลดลง ยอดผลิตเดือนตุลาคมหดตัวเกือบ 8% ขณะที่ยอดค้าปลีกรถยนต์นั่งลดลง 27.1% แม้การส่งออกยังขยายตัวอย่างรวดเร็ว
ยอดผลิตลดลง มูลค่าการผลิตแทบไม่โต
สำนักงานสถิติแห่งชาติจีนรายงานว่า เดือนตุลาคม 2569 จีนผลิตรถยนต์ 3.045 ล้านคัน ลดลง 7.7% จากปีก่อน ส่วนช่วง 10 เดือนแรกผลิตได้ 26.41 ล้านคัน ลดลง 4.1%
ขณะเดียวกัน มูลค่าเพิ่มของอุตสาหกรรมการผลิตรถยนต์ขยายตัวเพียง 0.9% ต่ำที่สุดนับตั้งแต่ปี 2565 ตัวเลขนี้ไม่ได้หมายถึงจำนวนรถที่ผลิต แต่สะท้อนมูลค่าทางเศรษฐกิจที่โรงงานรถยนต์สร้างขึ้น
กล่าวง่าย ๆ คือ จีนไม่ได้เพียงผลิตรถน้อยลง แต่การเติบโตของภาคการผลิตรถยนต์โดยรวมก็เกือบหยุดนิ่งเช่นกัน
ยอดขายในประเทศหดตัวหนัก
ยอดค้าปลีกรถยนต์นั่งภายในประเทศจีนเดือนตุลาคมอยู่ที่ประมาณ 1.6 ล้านคัน ลดลง 27.1% จากปีก่อน แม้จะเพิ่มขึ้น 1.5% เมื่อเทียบกับเดือนกันยายน
ตลอด 10 เดือนแรก ยอดค้าปลีกรถยนต์นั่งอยู่ที่เกือบ 15 ล้านคัน ลดลง 22.3% สะท้อนว่าการชะลอตัวไม่ได้เกิดขึ้นเพียงเดือนเดียว แต่เป็นปัญหาต่อเนื่องของตลาดภายในประเทศ
ปัจจัยหนึ่งคือจีนลดสิทธิประโยชน์ด้านภาษีสำหรับรถพลังงานใหม่ตั้งแต่ต้นปี 2569 จากเดิมได้รับการยกเว้นภาษีเต็มจำนวน เหลือการลดภาษี 50% ทำให้แรงจูงใจในการซื้อรถลดลงจากปีก่อน
รถพลังงานใหม่ยังโต แต่ยอดขายก็เริ่มลดลง
ท่ามกลางยอดผลิตรถยนต์โดยรวมที่หดตัว จีนยังผลิตรถพลังงานใหม่หรือ NEV ได้ 2.027 ล้านคัน เพิ่มขึ้น 17.1% ครอบคลุมรถไฟฟ้าและปลั๊กอินไฮบริด
อย่างไรก็ตาม ยอดค้าปลีก NEV ภายในประเทศลดลง 13.7% เหลือ 1.109 ล้านคัน และเป็นการลดลงเมื่อเทียบรายปีต่อเนื่องเป็นเดือนที่ 10 ส่วนรถไฟฟ้าแบตเตอรี่ทำยอดขาย 770,000 คัน ลดลง 5.3%
แม้ยอดขายลดลง แต่ส่วนแบ่งของ NEV กลับทำสถิติสูงสุดที่ 67.5% เพราะรถเครื่องยนต์สันดาปหดตัวรุนแรงกว่า โดยมียอดขายเพียง 534,000 คัน ลดลงถึง 44%
ดังนั้น ส่วนแบ่งที่เพิ่มขึ้นไม่ได้หมายความว่าตลาดรถพลังงานใหม่เติบโตอย่างแข็งแรงทั้งหมด แต่หมายถึงผู้บริโภคจีนกำลังลดการซื้อรถทุกประเภท โดยเฉพาะรถน้ำมัน
การส่งออกช่วยพยุงโรงงานจีน
สิ่งที่ช่วยลดแรงกระแทกจากตลาดภายในประเทศคือการส่งออก รถยนต์นั่งจากจีนมียอดส่งออกเดือนตุลาคม 928,000 คัน เพิ่มขึ้น 68.5% และคิดเป็น 35% ของยอดขายส่งจากผู้ผลิต เพิ่มขึ้นจาก 19% ในปีก่อน
ในจำนวนนี้เป็นรถพลังงานใหม่ 582,000 คัน เพิ่มขึ้นถึง 144.7% หากนับรถยนต์ทุกประเภทตามข้อมูลสมาคมผู้ผลิตรถยนต์จีน ยอดส่งออกรวมอยู่ที่ 1.066 ล้านคัน เพิ่มขึ้น 60.2%
ภาพที่เกิดขึ้นจึงชัดเจนว่า โรงงานจีนกำลังพึ่งพาตลาดต่างประเทศมากขึ้น เพื่อชดเชยยอดขายในประเทศที่ลดลง ตัวอย่างเช่น โรงงาน Tesla เซี่ยงไฮ้ขายในจีนเพียง 8,817 คัน แต่ส่งออกมากถึง 59,012 คันในเดือนเดียวกัน
ปี 2570 อาจยากกว่าเดิม
การส่งออกที่เติบโตสูงอาจช่วยพยุงโรงงานได้เพียงระยะหนึ่ง สมาคมรถยนต์โดยสารจีนคาดว่าอัตราการเติบโตของการส่งออกรถยนต์จีนอาจชะลอเหลือประมาณ 10% ในปี 2570 จากมาตรการกีดกันทางการค้าและภาษีนำเข้าที่เพิ่มขึ้นในหลายประเทศ
รถบางส่วนยังถูกเร่งส่งออกก่อนการลดสิทธิคืนภาษีและการใช้เงื่อนไขทางการค้าใหม่ ทำให้ยอดส่งออกช่วงปลายปีสูงกว่าปกติ แต่มีโอกาสดึงยอดสั่งซื้อจากต้นปีหน้าออกมาใช้ล่วงหน้า
สถานการณ์นี้ทำให้ผู้ผลิตจีนต้องรับมือพร้อมกันสามด้าน ได้แก่ ตลาดภายในประเทศที่หดตัว กำลังการผลิตส่วนเกิน และตลาดต่างประเทศที่เริ่มตั้งกำแพงสูงขึ้น การแข่งขันด้านราคาและการขยายตลาดนอกจีนจึงมีแนวโน้มรุนแรงกว่าเดิมในปีหน้า
ที่มา: CarNewsChina