“วราวุธ”เผยผลประชุมบอร์ดขยะอิเล็กทรอนิกส์ สรุปตั้ง 4 คณะทำงานเฉพาะกิจลุยแก้ปัญหาโรงงานขยะอิเล็กทรอนิกส์เถื่อน เพิ่มโทษทางอาญาทั้งปรับและจำคุก เนรเทศต่างด้าวทำผิดกฎหมาย
นายวราวุธ ศิลปอาชา รัฐมนตรีว่าการกระทรวงอุตสาหกรรม เปิดเผยภายหลังการประชุมคณะกรรมการแก้ไขปัญหาขยะอิเล็กทรอนิกส์ ครั้งที่ 1 ซึ่งมีนางศุภจี สุธรรมพันธุ์ รองนายกรัฐมนตรีและรมว.พาณิชย์ เป็นประธานการประชุมเมื่อวันที่ 11 พ.ย. 69 ว่า ที่ประชุมได้มีมติจัดตั้งคณะทำงานเฉพาะกิจขึ้นมา 4 ชุด ได้แก่
1.คณะทำงานเฉพาะกิจด้านการบังคับใช้กฎหมาย รับผิดชอบโดยกระทรวงอุตสาหกรรม ทำหน้าที่ปราบปรามและดำเนินคดีโรงงานผิดกฎหมาย
2.คณะทำงานเฉพาะกิจด้านการตรวจสอบกรณีร้องเรียนจากประชาชน รับผิดชอบโดยกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ทำหน้าที่ตรวจสอบและติดตามข้อร้องเรียนผลกระทบด้านสิ่งแวดล้อม
3.คณะทำงานเฉพาะกิจด้านมาตรการควบคุมการนำเข้าและส่งออกสินค้า รับผิดชอบโดยกรมศุลกากร ร่วมกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ทำหน้าที่สกัดกั้นการลักลอบนำเข้าและการสำแดงเท็จ
4.คณะทำงานเฉพาะกิจด้านกฎหมาย มีปลัดกระทรวงอุตสาหกรรมเป็นประธานคณะทำงาน และมีนายวีระศักดิ์ โค้วสุรัตน์ ประธานที่ปรึกษาของรองนายกรัฐมนตรี ร่วมเป็นประธานที่ปรึกษาคณะทำงานชุดนี้ เพื่อพิจารณาปรับปรุงกฎหมายและเพิ่มโทษ
ทั้งนี้ไทยมีประกาศห้ามนำเข้าขยะอิเล็กทรอนิกส์อย่างเด็ดขาดมาตั้งแต่ปี พ.ศ. 2563 และกระทรวงอุตสาหกรรมได้มีคำสั่งห้ามโรงงานนำขยะอิเล็กทรอนิกส์ที่นำเข้าผิดกฎหมายมาใช้เป็นวัตถุดิบในการผลิต
ดังนั้น การกระทำในปัจจุบันไม่ว่าจะเป็นการสำแดงเท็จหรือการลักลอบนำเข้าถือเป็นความผิดทางอาญาทั้งสิ้น ซึ่งขณะนี้อยู่ระหว่างการแก้ไข พ.ร.บ. โรงงาน และกฎหมายที่เกี่ยวข้อง เพื่อเพิ่มโทษทั้งการจำคุกและเพิ่มอัตราโทษปรับ โดยส่วนตัวอยากให้สูงขึ้นถึงหลักล้านบาท ขณะที่กรมศุลกากรเสนอปรับเพิ่มโทษปรับสูงสุดเป็น 500,000 บาท ซึ่งยังต้องเข้าหารือในคณะทำงานด้านกฎหมายต่อไป
นอกจากนี้ ที่ประชุมยังได้หารือถึงมาตรการควบคุมการส่งออกเศษเหล็กและโลหะ โดยเฉพาะทองแดง ซึ่งพบความผิดปกติเนื่องจากประเทศไทยมีการส่งออกทองแดงในปริมาณที่มากกว่าปริมาณที่สามารถผลิตได้ภายในประเทศ ทำให้กรมศุลกากรต้องเร่งตรวจสอบข้อเท็จจริงโดยด่วน สำหรับบทลงโทษผู้กระทำผิด นายอนุทิน ชาญวีรกูล นายกรัฐมนตรี ในฐานะรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย ได้ออกสั่งการไปยังผู้ว่าราชการจังหวัดทุกแห่ง ให้กำชับเจ้าหน้าที่ฝ่ายปกครอง นายอำเภอ กำนัน และผู้ใหญ่บ้าน หากพบความบกพร่องต่อการปฏิบัติหน้าที่หรือปล่อยปละละเลยให้เกิดการกระทำผิดในพื้นที่ จะมีการตั้งกรรมการสอบข้อเท็จจริงและคาดโทษทางวินัยอย่างเด็ดขาด
นอกจากนี้ยังได้กำหนดมาตรการดำเนินคดีและเนรเทศชาวต่างชาติที่เข้ามาตั้งฐานกระทำความผิดเกี่ยวกับขยะอิเล็กทรอนิกส์อันก่อให้เกิดความเสียหายต่อทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมของประเทศไทย ตามอำนาจในกฎหมายและพระราชกิจจานุเบกษาที่ได้ประกาศไว้แล้ว
ทั้งนี้ กระทรวงอุตสาหกรรมได้ส่งเจ้าหน้าที่ลงพื้นที่เข้าตรวจค้นและตรวจสอบโรงงานเป้าหมายไปแล้วกว่า 700 แห่ง และได้มีการใช้อำนาจตามกฎหมายออกคำสั่งทางปกครองไปแล้วกว่า 400 คำสั่ง ประกอบด้วย การดำเนินการตามมาตรา 35 แห่งพระราชบัญญัติโรงงาน ในการเรียกเอกสารมาตรวจสอบเพิ่มเติม การสั่งการตามมาตรา 37 ให้โรงงานปรับปรุงแก้ไขให้ถูกต้อง รวมถึงการสั่งหยุดกิจการชั่วคราวเพื่อปรับปรุงแก้ไขตามมาตรา 39 วรรคหนึ่ง และการสั่งหยุดกิจการพร้อมยึดใบอนุญาตประกอบกิจการโรงงานตามมาตรา 39 (3)
สำหรับเป้าหมายการตรวจสอบโรงงานทั่วประเทศ กระทรวงอุตสาหกรรมมีโรงงานที่ขึ้นทะเบียนในกลุ่มประเภท 105 และ 106 จำนวน 3,049 โรงงาน และโรงงานที่ประกอบกิจการเกี่ยวกับขยะอิเล็กทรอนิกส์ (E-waste) อีกประมาณ 350 โรงงาน ซึ่งคาดว่าจะดำเนินการตรวจสอบทั้งหมดให้เสร็จสิ้นภายในช่วงปลายปีนี้ถึงต้นปีหน้า