“อารดา”รับจบ ขอโทษ ผลักดันส่งออกข้าว-มัน ไม่ได้ตามเป้า ขอรับผิดชอบเอง เหตุเป็นอธิบดีกำกับดูแล เผยทำเต็มที่แล้ว แต่ปีนี้เจอวิกฤตทั้งสงคราม ภัยพิบัติ ชี้ข้าว ผู้ส่งออกรายใหญ่ยอดตกหมด เว้นอินเดีย ที่เล่นเรื่องราคา ลุ้นปีนี้ 6.5 ล้านตัน ยอดอาจต่ำสุด 5 ปี ส่วนมัน ไทยเป็นเบอร์หนึ่ง มีปัญหาผลผลิตขาด ฉุดส่งออกลด รับทั้งปีพลาดเป้า 6.1-7 ล้านตัน
นางอารดา เฟื่องทอง อธิบดีกรมการค้าต่างประเทศ กระทรวงพาณิชย์ เปิดเผยว่า สถานการณ์การส่งออกข้าวไทย ช่วง 9 เดือน ปี 2569 (ม.ค.-ก.ย.) มีปริมาณ 4.99 ล้านตัน ลด 19.26% มูลค่า 2,962 ล้านดอลลาร์สหรัฐ ลด 16.84% โดยประเทศที่เป็นผู้ส่งออกรายใหญ่ 5 อันดับแรก ก็ลด ไม่ใช่แค่ไทย เวียดนาม ปากีสถาน สหรัฐฯ ก็ลด ยกเว้นอินเดีย ที่เพิ่มขึ้นเล็กน้อย เพราะใช้เรื่องราคาเป็นตัวแข่ง และประเมินว่า ยอดทั้งปี อาจจะไม่เป็นไปตามเป้าที่ตั้งไว้ที่ 7 ล้านตัน เพราะถึง 30 ต.ค.2569 ดูตามใบอนุญาตส่งออกข้าว รวมแล้วได้ 5 ล้านตันกว่า ถ้าจะทำให้ได้ตามเป้า อีก 2 เดือน (พ.ย.-ธ.ค.) ก็ต้องส่งออกให้ได้ถึงเดือนละ 8-9 แสนตัน เรียกว่าหืดจับ ดังนั้น อย่างเก่งน่าจะได้ 6.5 ล้านตัน ซึ่งจะต่ำสุดในรอบ 5 ปี นับจากปี 2565 ที่ส่งออกได้ 7.69 ล้านตัน
สำหรับปัญหาที่ทำให้ไทยส่งออกข้าวลดลง มาจากเรื่องราคา เพราะข้าวไทยมีราคาสูงกว่าคู่แข่งมาก โดยข้าวขาว 5% ของไทย สูงกว่าอินเดีย 21.3% ปากีสถาน 12.2% เวียดนาม 11.6% และยิ่งในภาวะเศรษฐกิจเช่นนี้ ที่ทุกประเทศเจอวิกฤตจากสงคราม ราคาพลังงาน ทำให้ต้องรัดเข็มขัด ราคาจึงเป็นเรื่องสำคัญ ตลาดอิรัก ที่เคยส่งออกได้กว่า 1 ล้านตัน มีปัญหาส่งออกไปไม่ได้ จากสงคราม ตลาดอินโดนีเซีย งดนำเข้าข้าว และเงินบาทผันผวน แข็งค่าขึ้น รวมถึงค่าระวางเรือสูงขึ้น ซึ่งล้วนแต่มีผลกระทบต่อการส่งออก
ส่วนการขายข้าวจีทูจีให้กับจีน ได้มีการเจรจากับคอฟโก รัฐวิสาหกิจอย่างต่อเนื่อง ทั้งที่จีนอยากซื้อ แต่เนื่องจากข้าวไทยราคาสูง ทำให้การเจรจาตกลงกันไม่ได้ คุยกันไปถึง 5 ครั้ง ก็ยังตกลงไม่ได้ ทำให้การส่งมอบไม่บรรลุเป้าหมาย โดยสัญญาข้าวจีทูจีนกับจีนล่าสุด 1.22 ล้านตัน ส่งมอบไปแล้ว 7.6 แสนตัน ซึ่งกรมจะพยายามเจรจาต่อเนื่องในข่วง 2 เดือนที่เหลือ เพื่อตกลงราคาและส่งมอบข้าวต่อไป
นางอารดากล่าวว่า สำหรับมันสำปะหลัง ในช่วง 9 เดือน ส่งออก 3.24 ล้านตัน ลดลง 55.12% มูลค่า 1,697.80 ล้านดอลลาร์สหรัฐ ลดลง 28.47% โดยสาเหตุที่ทำให้ยอดส่งออกลดลง เนื่องจากปีนี้ ไทยมีปัญหาขาดแคลนผลผลิตเป็นอย่างมาก โดยปี 2568/69 มีผลผลิตเพียง 24 ล้านตัน จากปกติ 30 ล้านตันขึ้นไป และยังมีการนำเข้าจากเพื่อนบ้านลดลง เหลือ 1.46 ล้านตัน โดยนำเข้าจาก สปป.ลาว เป็นหลัก เมียนมาเล็กน้อย ส่วนกัมพูชา ไม่มี แต่ยังดีที่ราคาขายปรับตัวสูงขึ้น โดยมันอัดเม็ดเพิ่ม 10.56% แป้งมันสำปะหลังดิบ เพิ่ม 30.74% แป้งแปรรูป เพิ่ม 8.53% โดยเป้าทั้งปี ตั้งไว้ที่ 6.1-7 ล้านตัน มีแนวโน้มที่จะทำไม่ได้ตามเป้า ซึ่งก็ต้องยอมรับ
“ต้องขอโทษ ที่ทำไม่ได้ตามเป้า ทั้งข้าวและมันสำปะหลัง เพราะปีนี้สถานการณ์หนัก ทั้งจากสงคราม ค่าขนส่ง กำลังซื้อของประเทศต่าง ๆ ที่ลดลง โดยข้าว ไม่ใช่ลดแค่ไทย ประเทศส่งออกหลัก ก็ลด เว้นแค่อินเดีย การบริโภคก็ลด เพราะเมื่อราคาแพงขึ้น คนก็หันไปบริโภคแป้งที่ทำจากอย่างอื่นแทนข้าว ส่วนมัน เรามีปัญหาเรื่องวัตถุดิบ จากภัยพิบัติเรื่องใบด่าง และเอลนีโญ ที่ทำให้ผลผลิตลดลง หากจะต่อว่า อย่าไปโทษรัฐบาล โทษการเมือง ดิฉันเป็นอธิบดี ขอรับผิดชอบเอง เพราะเป็นหน้าที่โดยตรง”นางอารดากล่าว