IMF กังวลโลกชินชารับมือวิกฤต แนะเร่งเสริมเกราะป้องกัน เตรียมพร้อมระบบการเงิน-การคลัง รับแรงกระแทกสำหรับอนาคต ทั้งนี้ IMF จะพยายามให้การสนับสนุนประเทศรายได้น้อย ให้สามารถรับมือกับแรงกระแทกหรือผลกระทบทางเศรษฐกิจ ให้ความช่วยเหลือทางการเงินเมื่อต้องการ โดยจะมีการปฏิรูปกองทุนเพื่อลดภาวะความยากจนและส่งเสริมการเติบโต เพื่อให้ประเทศรายได้น้อยสามารถกู้ได้เพิ่มขึ้นเป็น 3 เท่า
นางคริสตาลินา กอร์เกียวา กรรมการจัดการกองทุนการเงินระหว่างประเทศ (IMF) กล่าวถึงทิศทางเศรษฐกิจโลก และประเด็นเชิงนโยบาย ในช่วงการประชุมประจำปีสภาผู้ว่าการกองทุนการเงินระหว่างประเทศ และกลุ่มธนาคารโลก 2026 โดยระบุว่า จากสภาพเศรษฐกิจโลกที่หลายประเทศมีอัตราเงินเฟ้อเพิ่มสูงขึ้นนั้น ได้นำไปสู่แนวโน้มทิศทางดอกเบี้ยที่เพิ่มขึ้น ซึ่งเป็นแรงกดดันต่อการชำระหนี้ ขณะที่การเติบโตทางเศรษฐกิจของแต่ละประเทศในปีนี้ เป็นไปได้ทั้งสองด้าน กล่าวคือ ทั้งฝั่งที่ปรับตัวลดลงจากผลกระทบด้านอุปทานพลังงานโลก และฝั่งที่ดีขึ้นจากการเติบโตของอุปสงค์สินค้ากลุ่มเอไอ
ทั้งนี้ จะเห็นได้ว่าภาพรวมการเติบโตของเศรษฐกิจโลกในปี 2026 นี้ IMF คาดการณ์ไว้ที่ 3.1% ลดลงจาก 3.5% ในปีก่อนหน้า โดยประเทศที่เศรษฐกิจเติบโตขึ้น คือมีเศรษฐกิจที่ใกล้ชิดกับห่วงโซ่เอไอ เช่น ไทย มาเลเซีย เกาหลีใต้ และสิงคโปร์ รวมถึงประเทศผู้ส่งออกพลังงานที่ไม่ได้รับผลกระทบจากสงครามตะวันออกกลาง ในขณะที่ประเทศที่เศรษฐกิจได้รับผลกระทบมาก คือ กลุ่มประเทศรายได้ต่ำ ประเทศที่นำเข้าพลังงานเป็นหลัก และได้รับผลจากสงครามตะวันออกกลาง ซึ่งกลุ่มนี้ถือว่าตกขบวนจากการเติบโตของเศรษฐกิจโลก
นางคริสตาลินา กล่าวว่า หลังจากที่โลกเผชิญกับวิกฤติการระบาดของโรคโควิด-19 หลายประเทศไม่ได้ใช้ทรัพยากรในแต่ละประเทศของตัวเองหลังฟื้นฟูโควิดมาเป็นกันชน จนส่งผลทำให้หนี้ของประเทศสูงขึ้น การมีหนี้สูง คือภัยร้ายของเศรษฐกิจ การมีอัตราผลตอบแทนสูง กระจายไปต้นทุนการเงินหลายประเทศสูงขึ้น
สำหรับทิศทางของสินค้ากลุ่มเอไอนั้น มีแนวโน้มที่ดี สามารถนำสร้างรายได้และความม่งคั่ง แต่ก็มาพร้อมความเสี่ยง หากวางทิศทางด้านการตลาดโดยไร้แบบแผน รวมถึงกรณีการนำเอไอไปใช้ในทางที่ผิด ดังนั้น ต้องเร่งเสริมสร้างความสามารถในการรับมือกับภัยไซเบอร์ โดยภาครัฐต้องเสริมสร้างความแข็งแกร่ง การยอมรับต่อการเข้ามาของเอไอ เพื่อเปิดโอกาสในการสร้างอาชีพ และให้ภาคเอกชนเข้ามามีบทบาทมากขึ้น ในขณะที่ภาครัฐเองต้องช่วยในการปรับสภาพแวดล้อมทางธุรกิจ มีการลงทุนโครงสร้างพื้นฐาน และมีนโยบายเชิงรุกต่อตลาดแรงงาน
นางคริสตาลินา กล่าวว่า บทบาท IMF ต้องเปลี่ยนไปด้วย คือทบทวนเชิงนโยบายให้ครอบคุลมกับความสามารถในการรับมือต่อการเปลี่ยนแปลงต่าง ๆ สนับสนุนการสร้างเครื่องมือในการช่วยเหลืออย่างเฉพาะเจาะจงรายประเทศ สนับสนุนประเทศรายได้น้อยเพื่อให้สามารถเดินไปบนเส้นทางนี้ร่วมกันได้
ทั้งนี้ IMF จะพยายามให้การสนับสนุนประเทศรายได้น้อย ให้สามารถรับมือกับแรงกระแทกหรือผลกระทบทางเศรษฐกิจ ให้ความช่วยเหลือทางการเงินเมื่อต้องการ โดยจะมีการปฏิรูปกองทุนเพื่อลดภาวะความยากจนและส่งเสริมการเติบโต เพื่อให้ประเทศรายได้น้อยสามารถกู้ได้เพิ่มขึ้นเป็น 3 เท่า
นางคริสตาลินา ยังกล่าวถึงประเทศไทยด้วยว่า ต้องการให้มุ่งเน้นการยกระดับการเติบโตทางเศรษฐกิจ ดูให้แน่ใจว่ามีพื้นฐานมหภาคที่ดี ไม่เปราะบางต่อแรงกระแทก โดยไทยต้องทำงานหนักขึ้น จากการบูรณาการเศรษฐกิจในภูมิภาคเดียวกัน อาเซียนถือเป็นภูมิภาคที่น่าทึ่ง มีความหลากหลาย มีแรงมีพลัง และเพิ่มปริมาณการค้าภายในภูมิภาคกันเองให้มากขึ้น
อาเซียนมีการค้ากับภายนอก มากกว่าการค้าภายในภูมิภาคด้วยกัน เทรดกันเองแค่ 22% ในขณะที่อียู เทรดกันเองถึง 60% ดังนั้น ต้องค้าขายภายในภูมิภาคเดียวกันให้เยอะขึ้น ไทยเป็นแนวหน้าที่ได้ประโยชน์จากการลงทุนในเอไอ ซึ่งถือเป็นสิ่งดีที่ แต่ก็ต้องคิดถึงในเรื่องความเสี่ยงด้วย นางคริสตาลินา ระบุ
ส่วนกรณีที่ตนเคยพูดถึงประโยคที่ว่า ฤดูหนาวกำลังมา นั้น ความหมายเป็นได้ในสองทาง กล่าวคือ ในซีกโลกเหนือ ใกล้เข้าสู่ฤดูหนาวแล้ว ราคาพลังงานจะปรับตัวสูงขึ้น ต้องติดตามว่าเศรษฐกิจโลกจะขับเคลื่อนไปในทิศทางไหน ส่วนความหมายในอีกแง่ คือ เราต่างรับมือกับแรงกระแทกหรือผลกระทบทางเศรษฐกิจในหลายระลอกแล้ว จนอาจเกิดความชินชา
ดังนั้นขอให้ระมัดระวัง เพราะอาจทำให้ความสามารถในการรับมืออาจจะหมดไป จึงขอให้ทุกคนเตรียมความพร้อม หากมีสถานการณ์ที่อาจยากลำบากกว่านี้ โดยขอให้เตรียมพร้อมระบบการเงินการคลัง ซึ่งคงไม่สามารถตอบได้ว่าประเทศไทยจะมีการเปลี่ยนแปลง หรือฤดูหนาวจะเกิดขึ้นจริงหรือไม่