“มีกินฟาร์ม” จังหวัดขอนแก่น เส้นทางของพี่น้องสองสาว "ปู" จงรัก จารุพันธุ์งาม และ "ยิ้ม" ปราณีต จารุพันธุ์งาม ที่ต้องการ "กลับบ้านเกิด" ก่อร่างธุรกิจเล็กๆ ที่ เป็นทั้งร้านอาหารและที่พัก (โฮมสเตย์) ที่อยู่ท่ามกลางธรรมชาติ โดยร้านอาหารเป็นสไตล์อีสานรสชาติแบบแม่ทำให้กิน (Mother Cooked Recipe)ที่เลือกใช้วัตถุดิบที่ปลอดภัยมาจากในฟาร์มและในชุมชน ซึ่งการันตรีมิชลินบิบ กูร์มองต์ และโฮมสเตย์ การันตรีด้วยรางวัลการท่องเที่ยวเชิงสร้างสรรค์
ร้านอาหารพื้นถิ่นอำเภอเล็กๆ จ.ขอนแก่น
การันตรีมิชลิน “บิบ กูร์มองต์”
คุณจงรัก จารุพันธ์นาม เจ้าของร้านอาหารมีกินฟาร์ม จังหวัดขอนแก่น เล่าว่า ร้านอาหารมีกินฟาร์ม เป็นทั้งร้านอาหาร เป็นฟาร์ม และมีห้องพักที่เป็นโฮมสเตย์ โดยเป็นร้านอาหรสไตล์อีสาน ที่เน้นเรื่องของการเลือกใช้วัตถุดิบที่ปลอดภัย และวัตถุดิบบางส่วนมาจากฟาร์มของเราเอง และด้วยความที่เราเป็นร้านอาหารที่ใช้วัตถุดิบพื้นถิ่นที่ปลอดภัย ทำให้เราได้รับรางวัลมิชลินบิบกูร์มองด์ ถึง 4 ปีซ้อน
"บิบ กูร์มองด์" หรือตราสัญลักษณ์มิชลินแลบลิ้นในคู่มือ ‘มิชลิน ไกด์’ ถือกำเนิดมาตั้งแต่ปี 2540 เพื่อบ่งชี้และมอบให้กับร้านอาหารที่เสิร์ฟอาหารคุณภาพดีในราคาสมเหตุสมผลทั่วโลก โดยผู้ตรวจสอบของมิชลินดูจากราคาของมื้ออาหารจำนวนสามคอร์ส (หรือสามจาน) ซึ่งราคาดังกล่าวแตกต่างกันไปขึ้นอยู่กับค่าครองชีพของแต่ละประเทศ
กลับบ้านเกิด พลิกฟื้นชนบทธรรมดา ให้ไม่ธรรมดา
เพื่อต้อนรับนักเดินทางและสร้างอาชีพมั่นคงให้ตนเอง
คุณจงรัก เล่าถึงจุดเริ่มต้นของมีกินฟาร์ม มาจากการตัดสินใจกลับมาอยู่ขอนแก่น ดินแดนที่เราแทบไม่ได้รู้จัก เพราะใช้ชีวิตอยู่จริงๆ เพียง 3 ปีของมัธยมปลาย หมุดหมายคือ บ้านโคกกลาง ตำบลจระเข้ อำเภอหนองเรือ หมู่บ้านที่เป็นเพียงชุมชนชนบทธรรมดา ที่คนในชุมชนต้องไปไขว่คว้าความสำเร็จจาก "ข้างนอก" หลายครอบครัวยังไม่เชื่อในระบบการศึกษาว่าจะทำให้ยกระดับคุณภาพชีวิตของตนได้ แต่หลายครอบครัวก็พยายามส่งลูกหลานเรียน และสุดท้ายก็ไปปักหลักยังถิ่นฐานอื่น
“ทั้งนี้ การไม่มีฐานทรัพยากรธรรมชาติรอบข้างที่พอจะปักหมุดเป็นแหล่งท่องเที่ยวได้ คือความบ้าบิ่นของตัวเองที่ตัดสินใจตั้งถิ่นฐานที่บ้าน เพราะเหตุผลเดียว "เป็นบ้านที่มีพ่อแม่อยู่" การตัดสินใจในวันนั้น ส่งผลมากมาย และทำให้มีธุรกิจเล็กๆที่ชื่อ "มีกินฟาร์ม" ขึ้นมา ที่สำคัญ มีกินฟาร์ม ทำให้เราเข้าใจเรื่อง การกลับบ้าน ความสำเร็จ และคุณค่าในชีวิต ที่แตกต่างไปจากเดิม”
ทั้งหมดเป็นจุดเริ่มต้น ของ “มีกินฟาร์ม” ฟาร์มเล็ก บนพื้นที่ 4ไร่ ที่มาพร้อมกับร้านอาหารอีสาน ที่ถูกปรับแต่งหน้าตาให้ดูน่ากินมากกว่า ร้านข้างทางทั่วไป ของทุกอย่างที่ปลูกในฟาร์ม ไม่ว่าจะเป็นดอกไม้ พืชสมุนไพร ที่ปลูกอย่างปลอดภัย ถูกนำมารังสรรค์ บนจานอาหารเสิร์ฟให้กับลูกค้า ที่พร้อมจะเดินทางไกล เพื่อมาสัมผัสลิ้มลองรสอาหาร และพักที่โฮมสเตย์แห่งนี้
และด้วยความมุ่งมั่นและตั้งใจ อย่างเต็มเปี่ยม ของ “คุณจงรัก” ทำให้ “มีกินฟาร์ม” ได้รับรางวัลมากมาย และหนึ่งในนั้น คือ “มิชลิน บิบกูร์มองต์” ถึง 4 ปีซ้อน ที่ผ่านมา ได้ต้อนรับทั้งคนไทย และนักท่องเที่ยวจากต่างประเทศ ที่มองหาเมนูอาหารพื้นถิ่น ที่ปลอดภัย รสชาติดั้งเดิม และบรรยากาศที่โอบล้อมไปด้วยธรรมชาติ ของต้นไม้ที่ปลูกภายร้านและโฮมสเตย์
บริหารจัดการพื้นที่เล็กให้รองรับสร้างรายได้
สำหรับ มีกินฟาร์ม ปัจจุบันแบ่งพื้นที่ ออกเป็น 3 โซน หลักดังนี้ โซนแรก : ปลูกผักสวนครัวและดอกไม้กินได้ เพื่อให้เดินเก็บได้ง่าย นำไปใช้ประกอบอาหารเสิร์ฟลูกค้า รวมถึงเป็นพื้นที่บ้านพักของตนเอง โซนที่สอง : บ้านพักโฮมสเตย์ วางไว้ใจกลางพื้นที่เพื่อให้เงียบสงบและมีความเป็นส่วนตัวสำหรับผู้มาเข้าพัก และ โซนที่สาม : พื้นที่สำหรับเลี้ยงสัตว์ อยู่ท้ายสวน เพื่อลดกลิ่นและเสียงรบกวน และระบบน้ำ ถูกออกแบบให้ไหลรอบพื้นที่ เพื่อให้ชุ่มชื้นตลอดปี โดยเฉพาะในฤดูแล้ง
โดย โซนที่พักของเรายังได้รับรางวัล การท่องเที่ยวเชิงสร้างสรรค์ ซึ่งจะเกี่ยวกับการจัดการพื้นที่ที่ไม่ใช้สารเคมี การปลูกพืชที่หลากหลายในสวน เพื่อสร้างระบบนิเวศที่สมดุล ต้นไม้ ใบหญ้า และแมลงที่อาศัยอยู่ในฟาร์มแห่งนี้ ส่วนหนึ่งของระบบนิเวศที่เกื้อกูลกัน
การเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้น มีกินฟาร์ม รองรับการเติบโต
เจ้าของ MEKIN FARM (มีกินฟาร์ม) ขอนแก่น เล่าว่า มีกินฟาร์ม เป็นธุรกิจที่เชื่อมโยง “เกษตร อาหาร การท่องเที่ยว และชุมชน” เข้าด้วยกัน และด้วยปัจจุบัน อยู่ท่ามกลางภาวะเศรษฐกิจและต้นทุนที่เปลี่ยนแปลง ทำให้เราอยู่ระหว่างกำลังปรับทิศทางการเติบโตจากเดิมที่หลายคนรู้จักในฐานะร้านอาหาร Farm-to-Table วันนี้ มีกินฟาร์มกำลังต่อยอดสู่การเป็นจุดหมายด้านอาหาร การท่องเที่ยวยั่งยืน และพื้นที่เรียนรู้จากระบบเกษตรจริง
โดยโมเดลของมีกินฟาร์มประกอบด้วยร้านอาหาร ที่พัก กิจกรรมการเรียนรู้ การศึกษาดูงาน และการจัดกิจกรรมสำหรับกลุ่มองค์กร โดยมี “ฟาร์ม” เป็นฐานเชื่อมโยงทุกส่วนเข้าด้วยกัน
ผลผลิตจากพื้นที่ เช่น ผักพื้นบ้าน สมุนไพร ดอกไม้กินได้ และไข่จากสัตว์ที่เลี้ยงภายในฟาร์ม ถูกนำเข้าสู่ครัว ขณะที่วัตถุดิบบางส่วนจัดซื้อจากเกษตรกรและผู้ผลิตรายย่อยในชุมชนในราคาที่เป็นธรรม ส่วนเศษอาหารและวัสดุอินทรีย์ถูกนำกลับไปเป็นอาหารสัตว์หรือทำปุ๋ยหมุนเวียนกลับสู่พื้นที่เกษตร
จุดต่างจึงไม่ใช่เพียงการเป็นร้าน Farm-to-Table แต่เป็นการพยายามสร้าง ระบบนิเวศทางธุรกิจขนาดเล็กที่อาหาร เกษตร สิ่งแวดล้อม การท่องเที่ยว และชุมชนสามารถเกื้อกูลกันได้
ยอดขายชะลอ แต่ตลาดกลุ่มองค์กรเติบโต
สถานการณ์เศรษฐกิจทั้งในและต่างประเทศส่งผลให้ยอดขายในส่วนร้านอาหารชะลอตัวลงบ้าง และจำนวนนักท่องเที่ยวลดลงจากช่วงที่ผ่านมา อย่างไรก็ตาม มีกินฟาร์มยังมีฐานลูกค้าประจำในขอนแก่นที่กลับมาใช้บริการอย่างต่อเนื่อง รวมถึงนักท่องเที่ยวที่ยังเดินทางเข้ามาเป็นระยะ
ในอีกด้านหนึ่ง กลุ่มที่เติบโตขึ้นอย่างเห็นได้ชัดคือ ลูกค้าองค์กรและกลุ่มศึกษาดูงาน โดยเฉพาะองค์กรที่สนใจเรื่องการท่องเที่ยวยั่งยืน การท่องเที่ยวเชิงฟื้นฟู และการนำภาคเกษตรมาสร้างมูลค่าเพิ่ม ซึ่งกลุ่มดังกล่าวมีจำนวนเพิ่มขึ้นเมื่อเทียบกับปีที่ผ่านมา
รับมือต้นทุนด้วยการลดการพึ่งพาพลังงาน
สำหรับต้นทุนพลังงาน มีกินฟาร์มเลือกใช้แนวทางลดการพึ่งพาพลังงานตั้งแต่การออกแบบพื้นที่ ร้านอาหารใช้พื้นที่เปิดและอาศัยร่มเงาของต้นไม้เพื่อลดการใช้เครื่องปรับอากาศ ขณะที่ระบบในฟาร์มบางส่วนใช้พลังงานแสงอาทิตย์ รวมถึงการสูบน้ำสำหรับพื้นที่เกษตร
ปัจจุบันยังอยู่ระหว่างศึกษาการนำมูลสัตว์ภายในฟาร์มมาพัฒนาเป็นพลังงานทางเลือก เช่น ก๊าซชีวภาพ เพื่อเปลี่ยนของเสียให้กลับมาเป็นทรัพยากรและช่วยบริหารต้นทุนในระยะยาว
จากร้านอาหาร สู่ตลาดการเรียนรู้
โอกาสทางธุรกิจใหม่ที่มีกินฟาร์มให้ความสำคัญคือการพัฒนาตลาด Study Visit และ Learning Experience สำหรับองค์กร สถาบันการศึกษา และกลุ่มที่สนใจด้านเกษตรเพิ่มมูลค่า เกษตรฟื้นฟู เศรษฐกิจหมุนเวียน และการท่องเที่ยวยั่งยืน
แทนที่จะสร้างกิจกรรมขึ้นมาเพื่อการท่องเที่ยวโดยเฉพาะ มีกินฟาร์มจะนำ “สิ่งที่ทำจริง” ภายในพื้นที่มาเป็นฐานการเรียนรู้ ตั้งแต่การผลิตอาหาร การจัดการทรัพยากร การหมุนเวียนของเสีย ไปจนถึงการทำงานร่วมกับคนในชุมชน
แผนอนาคต ทำเรื่องเดิมให้ “ลึกและชัด” ขึ้น
ทิศทางการตลาดต่อจากนี้จึงไม่ใช่การพยายามเป็นทุกอย่างสำหรับทุกคน แต่คือ การทำเรื่องที่มีกินฟาร์มเชื่อให้ลึกขึ้นและชัดขึ้น จากร้านอาหาร Farm-to-Table เป้าหมายต่อไปคือการพัฒนามีกินฟาร์มให้เป็น Sustainable Food & Learning Destination ของขอนแก่น ที่ผู้คนตั้งใจเดินทางมาเพื่อกิน พักผ่อน และเรียนรู้เรื่องอาหาร เกษตร ธรรมชาติ และชุมชนในพื้นที่เดียวกัน
“เราไม่ได้ต้องการเติบโตด้วยการทำให้มีกินฟาร์มใหญ่ที่สุด แต่ต้องการทำสิ่งที่เราเชื่อให้ชัดที่สุด เมื่อคนคิดถึงขอนแก่น เราอยากให้มีกินฟาร์มเป็นหนึ่งในหมุดหมายที่เขาตั้งใจเดินทางมา และเมื่อกลับไป เขาไม่ได้จดจำเพียงอาหารที่กิน แต่ได้เข้าใจบางอย่างเกี่ยวกับอาหาร ผู้คน และพื้นที่แห่งนี้กลับไปด้วย”
ติดต่อ โทร.06-1695-9926
Facebook : มีกินฟาร์ม MEKIN FARM
* * * คลิก Like เพื่อมาเป็นแฟนเพจของหน้า "SMEsผู้จัดการ" รับข่าวสารในแวดวงธุรกิจเอสเอ็มอีที่สมบูรณ์แบบที่สุด* * *