สศอ. เร่งขับเคลื่อนอุตสาหกรรมอาหาร มุ่งสู่ผลิตภัณฑ์อาหารอนาคตที่มีมูลค่าเพิ่มสูง ชูศักยภาพอาหารฮาลาลไทย หนุนผู้ประกอบการพัฒนาสินค้าตรงความต้องการของผู้บริโภค หวังขยายส่วนแบ่งในตลาดสากล ผลักดันไทยติด 1 ใน 10 ผู้ส่งออกอาหารของโลก ด้านสถาบันอาหาร ขยับเพิ่มเป้าส่งออกอาหารในปี69เป็น 1.5 ล้านล้านบาท
นายศุภกิจ บุญศิริ ผู้อำนวยการสำนักงานเศรษฐกิจอุตสาหกรรม (สศอ.) และคณะ ลงพื้นที่ศึกษาดูงานที่สถาบันอาหาร และรับฟังการขับเคลื่อนอุตสาหกรรมอาหาร ณ สถาบันอาหาร กรุงเทพฯ
นายศุภกิจ กล่าวว่า สศอ. ให้ความสำคัญกับการขับเคลื่อนแผนปฏิบัติการด้านการพัฒนาอุตสาหกรรมแปรรูปอาหาร ระยะที่ 1 (พ.ศ. 2562–2570) โดยมีเป้าหมายผลิตภัณฑ์สินค้าอนาคต เช่น อาหารสุขภาพและอาหารฟังก์ชัน ผลิตภัณฑ์อาหารจากเทคโนโลยีชีวภาพ อาหารฮาลาล อาหารใหม่ โดยเพิ่มประสิทธิภาพการใช้วัตถุดิบที่มีคุณภาพไปสู่การผลิตสินค้าที่มีคุณภาพมาตรฐาน และความปลอดภัยเพื่อการบริโภคในประเทศและส่งออก รวมถึงผลักดันการลงทุนด้านวิจัยและพัฒนา เทคโนโลยีและนวัตกรรมด้านเกษตรและอาหาร เพื่อนำไปสู่การผลิตผลิตภัณฑ์ที่มีคุณภาพมาตรฐานเป็นที่ต้องการของตลาด
โดยอาหารฮาลาล ถือเป็นหนึ่งเป้าหมายที่กระทรวงอุตสาหกรรมให้ความสำคัญในการพัฒนาอุตสาหกรรมอาหารแห่งอนาคต โดย สศอ. ได้ดำเนินโครงการพัฒนาศักยภาพอุตสาหกรรมอาหารฮาลาลไทย ใส่ใจผู้บริโภคทั่วโลกประจำปี2569 เพื่อยกระดับมาตรฐานการผลิตอาหารฮาลาลในระดับระดับสากล ตลอดจนยกระดับผลิตภัณฑ์อาหารไทยให้สอดคล้องกับความต้องการของผู้บริโภคในตลาดแต่ละภูมิภาคทั่วโลก
ภายใต้การดำเนินโครงการดังกล่าว สศอ. ได้ร่วมกับสถาบันอาหาร (สอห.) ดำเนินการพัฒนาผลิตภัณฑ์ผ่านโรงงานต้นแบบ (Pilot Plant) ให้กับผู้ประกอบการที่เข้าร่วมกิจกรรม โดยมีเครื่องจักรและเทคโนโลยีแปรรูปอาหารที่ครบวงจร อาทิเทคโนโลยีการอบแห้งและแปรรูปผง เทคโนโลยีแปรรูปอาหารพร้อมทานและอาหารพร้อมปรุง เทคโนโลยีการผลิตขนมขบเคี้ยวสุขภาพที่ลดการอมน้ำมัน เทคโนโลยีถนอมอาหารและเบเกอรี่ เพื่อตอบโจทย์เทรนด์อาหารในอนาคต ตลอดจนสามารถพัฒนาสูตรจากห้องปฏิบัติการ (Lab Scale) ไปสู่การทดลองผลิตในระดับอุตสาหกรรม (Pilot Scale) เพื่อเตรียมความพร้อมสู่ตลาดจริง ช่วยลดความเสี่ยงในการลงทุนเครื่องจักรขนาดใหญ่
“ปัจจุบันประเทศไทยเป็นผู้ผลิตอาหารรายสำคัญของโลก แต่สัดส่วนในการส่งออกอาหารฮาลาลยังอยู่ในวงจำกัด มีส่วนแบ่งในตลาดโลกเพียง 2.1% เนื่องจากผู้ประกอบการขาดความพร้อมในหลายด้าน สศอ. จึงให้ความสำคัญ กับผู้ประกอบการ SMEs ของไทย โดยการพัฒนาสูตรจากห้องปฏิบัติการไปสู่การทดลองผลิต และการผลิตสินค้าในล็อตทดลองตลาดที่จะช่วยลดความเสี่ยงในการลงทุนเครื่องจักรขนาดใหญ่ พร้อมพัฒนาสู่อาหารอนาคตที่มีมูลค่าเพิ่มสูง มีคุณภาพมาตรฐาน และเป็นที่ต้องการของตลาด เพิ่มช่องทางในการจำหน่ายสินค้า ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งในการผลักดันให้ประเทศไทยเป็น 1 ใน 10 ของประเทศผู้ส่งออกอาหารของโลกภายในปี 2570 ขณะเดียวกันจะนำข้อมูลมาทบทวนการเพิ่มน้ำหนักอุตฯอาหารในการคำนวณMPI (ดัชนีผลผลิตอุตสาหกรรม) จากปัจจุบันอยู่ที่ 16% ” นายศุภกิจ กล่าว
นางสาวไปยดา หาญชัยสุขสกุล ผู้อำนวยการสถาบันอาหาร กล่าวว่า เมื่อ 10ปีก่อนอุตสาหกรรมอาหารเป็นNew S-Curveของไทย และปัจจุบันก็ยังเป็นอยู่ แต่มีการเปลี่ยนแปลงบริบทไปบ้าง มีสถาบันอาหารถือเป็นฟันเฟืองสำคัญในการขับเคลื่อนอุตสาหกรรมอาหารไทยสู่ครัวของโลก
ล่าสุด สถาบันอาหารได้ปรับประมาณการส่งออกอาหารไทยในปี2569เพิ่มขึ้นเป็น 1.5 ล้านล้านบาท จากเดิมเมื่อกลางปีนี้ที่ปรับประมาณการลงมาอยู่ที่ 1.4 ล้านล้านบาท เนื่องจากการส่งออกอาหารไทยในช่วง 4 เดือนสุดท้ายปี2569 มีโอกาสกลับมาขยายตัวเป็นบวก จากคำสั่งซื้อที่มีแนวโน้มเพิ่มขึ้นเพื่อรองรับเทศกาลปลายปี และค่าเงินบาทที่ยังเอื้อต่อการแข่งขัน
มูลค่าการส่งออกอาหารไทยในช่วง 8 เดือนแรกของปี 2569 อยู่ที่ 1,014,195 ล้านบาท ลดลง 5.2 % จากผลกระทบจากความขัดแย้งในตะวันออกกลาง ความไม่แน่นอนด้านมาตรการภาษีของสหรัฐฯ มาตรการระงับการนำเข้าสินค้าของประเทศคู่ค้า ปัญหาผลผลิตสินค้าเกษตรลดลง และต้นทุนวัตถุดิบที่เพิ่มขึ้นตามราคาพลังงาน
โครงสร้างอุตสาหกรรมอาหารไทยในปี2568 พบว่าGDP อุตสาหกรรมอาหารสูงสุดอันดับ 1 มีมูลค่า 1.15 ล้านล้านบาท คิดเป็น 25.3%ของGDPภาคอุตสาหกรรม มากกว่าอิเล็กทรอนิกส์ และมีสัดส่วน 6.1% ของGDPประเทศ และมีมูลค่าการส่งออก 1.51ล้านล้านบาท สัดส่วนการใช้Local content สูงถึง80-90% โดยปีที่แล้วมีสถานประกอบการในอุตฯอาหาร 1.45 แสนราย เพิ่มขึ้นเฉลี่ยปีละ 4.2% ส่วนใหญ่เป็น SME 99.3 %ขณะที่รายใหญ่มีเพียง 0.7% และมีการจ้างงาน 1.26 ล้านคน
สำหรับผลการดำเนินงานโครงการที่สถาบันอาหารร่วมกับ สศอ. ในปีงบประมาณ 2569 จำนวน 3 โครงการ ได้แก่ โครงการพัฒนาศักยภาพอุตสาหกรรมอาหารฮาลาลไทย ใส่ใจผู้บริโภคทั่วโลก โครงการศูนย์สารสนเทศอัจฉริยะอุตสาหกรรมฮาลาล หรือ IU ฮาลาล และโครงการศูนย์สารสนเทศอัจฉริยะอุตสาหกรรมอาหาร หรือ IU อาหาร