กรมรางลงพื้นที่ติดตามการก่อสร้างรถไฟเด่นชัย - เชียงราย – เชียงของ คืบหน้า 70 % ส่วนอุโมงค์งาวยาวที่สุดในไทย ล่าช้ากว่าแผนงาน 4 % คาดเจาะทะลุภายในปี 69 เน้นย้ำความปลอดภัยสูงสุด ภาพรวมคาดเสร็จเปิดบริการให้ได้ตามแผนในปี 71
วันที่ 18 – 19 กันยายน 2569 นายพิเชฐ คุณาธรรมรักษ์ อธิบดีกรมการขนส่งทางราง (ขร.) พร้อมเจ้าหน้าที่กรมการขนส่งทางราง ลงพื้นที่จังหวัดเชียงราย พะเยา และลำปาง เพื่อติดตามความคืบหน้างานก่อสร้างสถานีเชียงราย สถานีป่าแดด พร้อมติดตามงานขุดเจาะ “อุโมงค์งาว” อำเภองาว จังหวัดลำปาง มีความยาว 6,211 เมตร ซึ่งเมื่อก่อสร้างเสร็จจะเป็นอุโมงค์รถไฟยาวที่สุดในประเทศไทย โดยเป็นส่วนหนึ่งของงานสัญญาที่ 1 ช่วงเด่นชัย-งาว เริ่มขุดเจาะอุโมงค์งาวเมื่อวันที่ 22 ธันวาคม 2566 มีคืบหน้า58.077% (ณ สิ้นเดือนสิงหาคม 2569 ที่ผ่านมา) ล่าช้ากว่าแผนงาน 4.118%
ปัจจุบัน เหลือความยาวประมาณ 300 เมตร อุโมงค์สองฝั่งจะทะลุถึงกัน แต่เนื่องจากพบปัญหาสภาพธรณีวิทยาของชั้นหิน และชั้นดินแต่ละช่วงแตกต่างกัน จึงจำเป็นต้องให้ความสำคัญกับคุณภาพของชั้นหินที่พบ เนื่องจากส่งผลต่อเสถียรภาพในงานก่อสร้าง โดยเฉพาะบริเวณที่หินมีคุณภาพต่ำต้องใช้ความระมัดระวังสูง เพื่อความปลอดภัยในการก่อสร้าง คาดว่าจะขุดเจาะแล้วเสร็จภายในปี 2569
สำหรับภาพรวมโครงการก่อสร้างรถไฟทางคู่สายใหม่ เส้นทางรถไฟเด่นชัย - เชียงราย – เชียงของ แบ่งออกเป็น 3 สัญญา ได้แก่ สัญญาที่ 1 ช่วงเด่นชัย-งาว สัญญาที่ 2 ช่วงงาว-เชียงราย และสัญญาที่ 3 ช่วงเชียงราย-เชียงของ ระยะทางรวมประมาณ 323.1 กม. ผ่าน 4 จังหวัด ได้แก่ จังหวัดแพร่ ลำปาง พะเยา และเชียงราย รวม 59 ตำบล 17 อำเภอ มีจำนวนสถานีรถไฟทั้งสิ้น 25 สถานี (ไม่รวมสถานีเด่นชัย) โดยมีจุดเริ่มต้นที่อำเภอเด่นชัย จังหวัดแพร่ และสิ้นสุดที่อำเภอเชียงของ จังหวัดเชียงราย
เป็นรถไฟทางคู่ ขนาดทางกว้าง 1 เมตร (Meter Gauge) มีทั้งรูปแบบทางวิ่งระดับพื้นดิน ทางยกระดับ และอุโมงค์คู่ทางเดี่ยวจำนวน 4 อุโมงค์ ประกอบไปด้วย อุโมงค์สอง ความยาว 1.059 กม. อุโมงค์งาว ความยาว 6.211 กม. อุโมงค์แม่กา ความยาว 2.7 กม. และอุโมงค์ดอยหลวง ความยาว 3.4 กม.
นอกจากนี้ ยังมีการออกแบบก่อสร้างสะพานรถไฟ (Railway Bridge) ทางยกระดับข้ามทางรถไฟ (Overpass) ทางลอดใต้ทางรถไฟ (Underpass) และรูปแบบอื่น ๆ เพื่อแก้ปัญหาจุดตัดระหว่างถนนกับทางรถไฟ ปัจจุบัน รฟท. จัดกรรมสิทธิ์ที่ดินและส่งมอบพื้นที่ให้ผู้รับจ้างแล้วกว่า 98 %มีความคืบหน้างานก่อสร้างโดยภาพรวมของโครงการฯ 70.697 %ล่าช้ากว่าแผน 1.44%
สำหรับอุโมงค์รถไฟในโครงการฯ อีก 3 แห่ง ได้ดำเนินการขุดเจาะทะลุหากันทั้งสองด้านแล้ว ได้แก่
1. อุโมงค์สอง อำเภอสอง จังหวัดแพร่ (ความยาว 1,059 เมตร) คืบหน้า 67.45 %(เจาะทะลุเมื่อ 11 พ.ย. 2568)
2. อุโมงค์แม่กา อำเภอเมือง จังหวัดพะเยา (ความยาว 2,700 เมตร) คืบหน้า 86.41 %(เจาะทะลุเมื่อ 10 ต.ค. 2568)
3. อุโมงค์ดอยหลวง จังหวัดเชียงราย (ความยาว 3,400 เมตร) คืบหน้า 78.75 %(เจาะทะลุเมื่อ 7 ก.ค. 2568)
โดยทั้ง 3 อุโมงค์อยู่ระหว่างเร่งรัดงานโครงสร้างผนัง ติดตั้งอุปกรณ์ระบบ และเตรียมงานวางรางในช่วงปลายปี 2569 นี้ ส่วนอุโมงค์งาวคาดว่าจะเริ่มวางรางได้ในปี 2570
กรมการขนส่งทางรางได้เร่งรัดให้ รฟท. กำชับผู้จ้างปฏิบัติงานตามขั้นตอนวิธีการก่อสร้าง (method statement) และมาตรการด้านความปลอดภัยในการก่อสร้าง เช่น การนำข้อมูลการสำรวจสภาพธรณีวิทยาหน้างาน (Face Mapping) มาประเมินความเสี่ยงของการเกิดมวลหินหลุดร่วง (Rock Wedge) อย่างละเอียด รวมถึงนำปัจจัยด้านสภาพอากาศ (ฤดูฝน) และแรงดันน้ำสะสมในรอยแตกของมวลหินมาประเมินความเสี่ยงร่วมด้วยการติดตั้งอุปกรณ์วัดการเคลื่อนตัวของผนังอุโมงค์ (convergence monitoring)
โดยเฉพาะอย่างยิ่งงานอุโมงค์ในบริเวณที่ผ่านชั้นหินที่มีคุณภาพไม่ดี พร้อมทั้งเร่งดำเนินการก่อสร้างในส่วนที่ล่าช้า และงานก่อสร้างลานกองเก็บตู้สินค้าคอนเทนเนอร์ (container yard) 4 แห่งที่ สถานีเด่นชัย สถานีพะเยา สถานีป่าแดดและสถานีเชียงราย เพื่อให้สามารถเปิดเดินรถได้ตามแผนภายในปี 2571 รองรับการขนส่งผู้โดยสารและสินค้าต่อไป
