ธปท.กางข้อมูลเด็ด ลงทุนดาต้าเซ็นเตอร์พุ่ง แต่จ้างงานน้อย

ธปท.กางข้อมูลเด็ดเม็ดเงินส่งเสริมลงทุนกระจุกตัวแค่ธุรกิจดิจิทัล โดยเฉพาะดาต้าเซ็นเตอร์ แม้มูลค่าลงทุนพุ่งและความต้องการแรงงานรวมเพิ่มแต่กลับสร้างงานต่อเงินลงทุนน้อยลง เหตุเป็นธุรกิจที่ใช้เงินทุนและเทคโนโลยีเข้มข้น ขณะที่อานิสงส์จากกระแส AI จำกัดกระจายไม่ถึงเศรษฐกิจส่วนใหญ่

นายดอน นาครทรรพ เลขานุการ คณะกรรมการนโยบายการเงิน (กนง.) กล่าวในการแถลงผลการประชุม กนง. ในวันที่ 26 สิงหาคม 2569 ถึงภาพรวมเศรษฐกิจไทย ณ เดือนมิถุนายน 2569 ระบุว่า
ภาพรวมเศรษฐกิจที่คณะกรรมการอภิปรายในวันนี้ เศรษฐกิจขยายตัวตามคาด แต่อัตราการขยายตัวยังอยู่ในระดับต่ำและไม่ทั่วถึง

คณะกรรมการขอให้ติดตามแรงส่งของการบริโภคภาคเอกชน หลังมาตรการภาครัฐสิ้นสุดลง รวมถึงผลบวกของวัฏจักร AI หรือวัฏจักรปัญญาประดิษฐ์ ที่จะส่งผ่านไปยังภาคส่วนอื่นของเศรษฐกิจ ซึ่งในภาพรวม เศรษฐกิจไทยในปีนี้ได้รับแรงส่งต่อเนื่องจากวัฏจักรเทคโนโลยีและ AI แต่การเติบโตโดยรวมยังอยู่ในระดับต่ำและไม่ทั่วถึง

เงินลงทุน BOI กระจุกตัวในดาต้าเซ็นเตอร์

คณะกรรมการประเมินว่า เศรษฐกิจไทยยังเติบโตแบบกระจุกตัวในกิจกรรมที่เกี่ยวข้องกับ AI โดยไม่ได้จำกัดเฉพาะสินค้าเทคโนโลยี แต่รวมถึงเครื่องจักรและโลหะบางประเภท เช่น เหล็กและทองแดง ซึ่งได้รับประโยชน์จากการลงทุนและความต้องการที่เกี่ยวข้องกับ AI

แม้กิจกรรมที่เกี่ยวข้องกับ AI จะขยายตัวได้ดี แต่กิจกรรมส่วนอื่นของเศรษฐกิจยังแทบไม่เติบโต สะท้อนว่าแรงส่งทางเศรษฐกิจยังไม่กระจายตัวเป็นวงกว้าง แตกต่างจากหลายประเทศในเอเชียที่กิจกรรมซึ่งไม่เกี่ยวข้องกับ AI เริ่มฟื้นตัวอย่างชัดเจนมากขึ้นแล้ว

นอกจากนี้ยังพบว่ามูลค่าการออกบัตรส่งเสริมการลงทุนของ BOI หรือสำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมการลงทุน แยกตามรายอุตสาหกรรมจะพบการกระจุกตัวในอุตสาหกรรมหลักคือธุรกิจดิจิทัล และส่วนใหญ่เป็นการลงทุนใน Data Center หรือศูนย์ข้อมูล ขณะที่อุตสาหกรรมอื่นยังไม่มีทิศทางเปลี่ยนแปลงอย่างรุนแรง

“ผลดีของวัฏจักร AI และเทคโนโลยี ตลอดจนการลงทุนที่เกี่ยวข้อง ยังส่งผ่านมายังเศรษฐกิจไทยในวงจำกัด เมื่อประเมินจากข้อมูลที่มีอยู่ในขณะนี้”

การลงทุนเพิ่ม แต่สร้างงานน้อยลง

นอกจากนี้ข้อมูลจากผลสำรวจของ BOI ในโครงการที่ยื่นขอรับการส่งเสริมการลงทุน เพื่อดูความต้องการแรงงานและสัดส่วนการใช้แรงงานยังมีทิศทางเพิ่มขึ้น เนื่องจากมีเม็ดเงินลงทุนจำนวนมาก จึงยังทำให้จำนวนการจ้างงานโดยรวมเพิ่มขึ้น

แต่สิ่งที่แตกต่างจากอดีตคือเมื่อคำนวณจากจำนวนแรงงานเทียบกับเงินลงทุน ตัวเลขนี้สะท้อนว่าโครงการลงทุนใหม่ในระยะหลังเป็นแบบ Capital-intensive หรือใช้เงินทุนและเทคโนโลยีเข้มข้น จึงใช้แรงงานน้อยกว่าในอดีต

ตัวอย่างเช่น ในอดีต การลงทุน 100 หน่วยอาจสร้างงานได้ 20 ตำแหน่ง แต่ปัจจุบันการลงทุน 100 หน่วยอาจสร้างงานได้เพียง 10 ตำแหน่ง

อย่างไรก็ตาม เนื่องจากมูลค่าการลงทุนรวมเพิ่มขึ้นมากกว่าเดิม จึงยังเห็นจำนวนความต้องการแรงงานโดยรวมเพิ่มขึ้น

การลงทุนใหม่อาจชดเชยงานที่หายไปไม่ได้

ประเด็นสำคัญคือ การลงทุนที่เพิ่มขึ้นมีนัยต่อการจ้างงาน โดยเฉพาะในระยะข้างหน้าจากผลสำรวจพบว่า จำนวนงานที่เพิ่มขึ้นจากธุรกิจซึ่งเข้ามาลงทุนใหม่ อาจไม่เพียงพอชดเชยจำนวนลูกจ้างในธุรกิจที่ปิดตัวลง ดังนั้น ในระยะต่อไปอัตราการว่างงานอาจเพิ่มขึ้นได้บ้าง

นอกจากนี้ ยังพบการรับพนักงานต่างชาติเพิ่มขึ้น โดยเฉพาะตำแหน่งที่ต้องใช้ทักษะขั้นสูง วุฒิการศึกษา และความสามารถด้านภาษา

ขณะเดียวกัน การจ้างงานแบบชั่วคราวและแบบสัญญาจ้างมีจำนวนเพิ่มขึ้น ซึ่งเป็นรูปแบบการจ้างงานที่เปลี่ยนไป และอาจทำให้ความมั่นคงของแรงงานลดลงกว่าเดิม