โพลีมาร์เก็ต (Polymarket) แพลตฟอร์มตลาดคาดการณ์ยักษ์ใหญ่ กำลังเดินหมากนอกสายตาด้วยการพุ่งเป้าเจาะตลาดการเงินที่เข้มงวดที่สุดแห่งหนึ่งของโลกอย่างญี่ปุ่น แม้ปัจจุบันผู้ใช้งานแดนปลาดิบจะถูกบล็อกการเข้าถึง แต่การดึงตัว ไมค์ อีดลิน อดีตผู้บริหารจูปิเตอร์ มาคุมทัพ พร้อมประกาศกร้าวขอใบอนุญาตตั้งต้นให้สำเร็จภายในปี 2573 สะท้อนให้เห็นถึงกลยุทธ์ซื้ออนาคต แลกกับการเข้าถึงบัญชีคริปโตกว่า 12 ล้านบัญชี ท่ามกลางสมรภูมิที่คู่แข่งอย่าง คาลชี กำลังเร่งทำคะแนนตีตื้น นี่ไม่ใช่แค่การขยายตลาด แต่คือบททดสอบชั้นเชิงกฎหมายว่าตลาดคาดการณ์จะรอดพ้นข้อหาการพนัน แล้วผงาดเป็นเครื่องมือทางการเงินเต็มรูปแบบในญี่ปุ่นได้หรือไม่
สำนักข่าวบลูมเบิร์กรายงานความเคลื่อนไหวที่น่าจับตา เมื่อ โพลีมาร์เก็ต แพลตฟอร์มคาดการณ์ล่วงหน้าผ่านบล็อกเชน ซุ่มวางหมากระยะยาวเพื่อบุกตลาดญี่ปุ่น โดยตั้งเป้าหมายสูงสุดคือการได้รับการอนุมัติอย่างเป็นทางการจากรัฐบาลภายในปี 2573 พร้อมกับแต่งตั้ง ไมค์ อีดลิน อดีตหัวหน้าฝ่ายธุรกิจประจำญี่ปุ่นของบริษัทคริปโตอย่าง จูปิเตอร์ เข้ามาเป็นหัวหอกในการผลักดันวิสัยทัศน์นี้
สถานการณ์ปัจจุบันของ โพลีมาร์เก็ต ในญี่ปุ่นถือว่าเริ่มต้นจากศูนย์ ผู้ใช้งานชาวญี่ปุ่นถูกปิดกั้นการเข้าถึงแพลตฟอร์มมานานหลายปีภายใต้นโยบายด้านกฎระเบียบของบริษัท การพยายามเจาะตลาดที่กฎหมายระบุชัดเจนว่าห้ามวางเดิมพันด้วยมูลค่าใดๆ กับผลลัพธ์ที่ไม่แน่นอน ถือเป็นงานที่ท้าทายอย่างยิ่ง ทว่ากรอบเวลาสี่ปีที่กำหนดไว้ สะท้อนให้เห็นว่าบริษัทพร้อมที่จะทำสงครามกฎหมายอันยืดเยื้อ ในประเทศที่ยังไม่มีแม้แต่หมวดหมู่ทางกฎหมายที่รองรับตลาดคาดการณ์
อย่างไรก็ดีเกิดคำถามในกลุ่มชุมชนคริปโตว่าเหตุใด โพลีมาร์เก็ต จึงยอมทุ่มสรรพกำลังเพื่อตลาดนี้ คำตอบอยู่ที่ตัวเลขประชากร 124 ล้านคน และวัฒนธรรมการลงทุนของนักลงทุนรายย่อยที่หยั่งรากลึก และฐานข้อมูลจากสำนักงานบริการทางการเงินแห่งประเทศญี่ปุ่น (FSA) ที่ระบุว่ามีบัญชีคริปโตที่ลงทะเบียนแล้วถึง 12 ล้านบัญชีเมื่อปีที่ผ่านมา พื้นที่นี้คือขุมทรัพย์ที่แพลตฟอร์มตลาดคาดการณ์ทุกแห่งต้องการครอบครอง
แต่อุปสรรคชิ้นใหญ่ที่ขวางหน้าคือ มาตรา 185 ของประมวลกฎหมายอาญาญี่ปุ่น ที่เอาผิดการพนันทุกรูปแบบนอกเหนือจากที่รัฐบาลอนุญาต การเดิมพันเหตุการณ์ในอนาคตจึงสุ่มเสี่ยงที่จะล้ำเส้นกฎหมายข้อนี้อย่างจัง
อย่างไรก็ตาม จังหวะก้าวสำคัญนี้เกิดขึ้นในช่วงเวลาหัวเลี้ยวหัวต่อของบริษัท หลังจากการลงทุนจาก ไอซีอี ส่งผลให้มูลค่าของแพลตฟอร์มพุ่งแตะ 15 พันล้านดอลลาร์สหรัฐในเดือนเมษายน และขณะนี้กำลังอยู่ระหว่างเจรจาระดมทุนเพิ่มอีก 400 ล้านดอลลาร์ ในทางกลับกัน แรงกดดันจาก คาลชี คู่แข่งรายสำคัญที่กำลังแย่งชิงส่วนแบ่งตลาดอย่างดุเดือด ก็บีบให้ โพลีมาร์เก็ต ต้องเร่งหาทางออก ซึ่งปริมาณการซื้อขายของโพลีมาร์เก็ตลดลง 9 เปอร์เซ็นต์ เหลือ 10.3 พันล้านดอลลาร์ในเดือนเมษายน ซึ่งเป็นการหดตัวครั้งแรกในรอบแปดเดือน ขณะที่คาลชี กวาดปริมาณการซื้อขายไปได้ถึง 14.8 พันล้านดอลลาร์ในช่วงเวลาเดียวกัน
ขณะที่เป้าหมายปี 2573 อาจดูยาวไกล แต่นักวิเคราะห์มองว่าแทบจะเป็นไปไม่ได้เลยเมื่อประเมินจากความซับซ้อนของกลไกราชการญี่ปุ่น สำนักงานกำกับดูแลทางการเงินอยู่ระหว่างการรื้อระบบกฎหมายครั้งใหญ่ที่ต้องใช้เวลาหลายปี เพื่อย้ายสินทรัพย์คริปโตบางประเภทจากพระราชบัญญัติบริการชำระเงิน ไปอยู่ภายใต้พระราชบัญญัติเครื่องมือทางการเงินและการแลกเปลี่ยน ซึ่งคาดว่าจะเห็นร่างกฎหมายภายในปีนี้ และอาจอนุญาตให้มีกองทุน ETF คริปโตแบบสปอตได้ภายในปี 2571 ทว่าประเด็นของตลาดคาดการณ์ยังไม่มีพื้นที่ในวาระการประชุมของรัฐบาลเสียด้วยซ้ำ
นอกจากนี้หากพิจารณาตามกฎหมายปัจจุบัน สัญญาเหตุการณ์อาจถูกตีความได้สามทิศทาง ได้แก่ การพนันผิดกฎหมาย ผลิตภัณฑ์ทางการเงินที่ต้องถูกควบคุมอย่างเข้มงวด หรือผลิตภัณฑ์ประเภทสะสมคะแนนและข้อมูลที่จำลองการคาดการณ์โดยไม่ใช้เงินสดโดยตรง ซึ่งคล้ายกับโมเดลการแลกของรางวัลของร้านปาจิงโกะ การตัดสินใจของรัฐบาลจะชี้ขาดว่า โพลีมาร์เก็ต จะออกมาในรูปแบบใด
ขณะเดียวกันการแข่งขันในประเทศก็เริ่มก่อตัวขึ้น กูมิ ยักษ์ใหญ่ด้านเกมจากโตเกียว จับมือกับ จีซี แลบส์ ประกาศเตรียมเปิดตัวตลาดคาดการณ์ที่ขับเคลื่อนด้วยเทคโนโลยี AI และบล็อกเชนในเดือนตุลาคม 2568 โดยชูจุดขายเรื่องความโปร่งใสและถูกกฎหมาย ส่วนค่าย โพยพี ก็เลือกใช้โมเดลสะสมคะแนนเพื่อเลี่ยงกฎหมายการพนันแบบเดียวกับปาจิงโกะ ความเคลื่อนไหวเหล่านี้ตอกย้ำว่าทุนท้องถิ่นกำลังชิงความได้เปรียบด้วยการสร้างแพลตฟอร์มที่ปรับตัวเข้ากับบริบทของญี่ปุ่นไว้ล่วงหน้าแล้ว
นัยสำคัญของเรื่องนี้ไม่ได้จำกัดอยู่แค่สมรภูมิญี่ปุ่น แต่เป็นการส่งสัญญาณว่า โพลีมาร์เก็ต พร้อมที่จะยอมอยู่ภายใต้ร่มเงาของการกำกับดูแล แทนที่จะใช้วิธีหลบหลีก พฤติกรรมนี้สอดคล้องกับแนวทางที่ผ่านมา ทั้งการรับมือกับคณะกรรมาธิการการซื้อขายสัญญาล่วงหน้าสินค้าโภคภัณฑ์ (CFTC) ในสหรัฐฯ การเป็นพันธมิตรกับ ไอซีอี และข้อตกลงด้านข้อมูลกับตลาดหลักทรัพย์ แนสแด็ก ไพรเวท มาร์เก็ต
สิ่งเหล่านี้ชี้ให้เห็นชัดเจนว่า โพลีมาร์เก็ต กำลังวางโครงสร้างบริษัทให้สอดรับกับกฎระเบียบระดับสากล เพื่อแลกกับการเติบโตในระยะยาว ญี่ปุ่นจะยอมเปิดประตูรับภายในปี 2573 หรือไม่นั้นยังเป็นเรื่องที่ต้องลุ้น แต่ความอดทนและพร้อมที่จะเล่นเกมยาวของแพลตฟอร์มรายนี้ คือข้อความที่สะท้อนความดุดันและวิสัยทัศน์ที่อุตสาหกรรมการเงินยุคใหม่ต้องจับตามอง