ปัญหาหมอกควันและฝุ่น PM2.5 ในภาคเหนือ ยังคงเป็นความท้าทายใหญ่ที่ส่งผลกระทบทั้งต่อสุขภาพของประชาชนและภาพลักษณ์ด้านการท่องเที่ยว การแก้ไขจึงไม่อาจเป็นภาระของฝ่ายใดฝ่ายหนึ่ง แต่ต้องอาศัยความร่วมมืออย่างจริงจังและต่อเนื่องจากทุกภาคส่วน
หนึ่งในกิจกรรมที่สร้างสรรค์และได้รับความสนใจ คือ “ตลาดนัดใบไม้แลกไข่” ที่อำเภอสันกำแพง จังหวัดเชียงใหม่ ซึ่งเป็นตัวอย่างของการรณรงค์ที่เชื่อมโยงการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมเข้ากับวิถีชีวิตชุมชนได้อย่างลงตัว
ไอเดียที่ทำได้ง่ายจากความร่วมมือของอำเภอสันกำแพง และ บริษัท เจริญโภคภัณฑ์อาหาร จำกัด (มหาชน) หรือซีพีเอฟ ที่มีฟาร์มไก่ไข่ในพื้นที่ จึงชวนชาวบ้านนำ “ใบไม้แห้ง” มาแลก “ไข่ไก่สด” ช่วยลดการเผา ลดฝุ่น PM2.5 โดยนำใบไม้ไปทำปุ๋ยหมักแจกจ่ายให้ชุมชน อีกทั้งยังช่วยลดค่าครองชีพของประชาชน
"ตลาดนัดใบไม้แลกไข่" เป็นกิจกรรมที่ช่วยสร้างการมีส่วนร่วมของประชาชนชาวสันกำแพง จัดขึ้นทุกวันพุธ เวลา 09.30 - 11.00 น. ณ ที่ว่าการอำเภอสันกำแพง ตั้งแต่วันที่ 4 มีนาคม ถึง 27 พฤษภาคม 2569 ภายใต้สโลแกน "สันกำแพงเราไม่เผา เอาเศษใบไม้มาแลกไข่ หมอกควัน ไฟป่าห่างไกล หายใจโล่งกันทุกคน"
แม้กิจกรรมจะเข้าสู่สัปดาห์ที่ 10 แล้ว แต่บรรยากาศยังคงคึกคัก ชาวสันกำแพงต่างนำใบไม้แห้งที่รวบรวมจากบ้านเรือนและเรือกสวนไร่นา มาต่อคิวแลกไข่ไก่กันตั้งแต่เช้า โดยนำใบไม้แห้ง 2 กิโลกรัม แลกไข่ไก่ได้ 1 ฟอง ในหนึ่งวันสามารถแลกได้ไม่เกิน 20 กิโลกรัม (10 ฟอง) ต่อคน
งานนี้ นายศิวะ ธมิกานนท์ รองผู้ว่าราชการจังหวัดเชียงใหม่ พร้อมด้วย นายคเณศ คำนนท์ นายอำเภอสันกำแพง ได้ร่วมกันเปิดตลาดนัดใบไม้แลกไข่ และทำกิจกรรมแปรรูปใบไม้เพื่อสร้างมูลค่าเพิ่ม ทั้งการผลิตจานจากใบไม้ และการทำปุ๋ยหมักจากเศษใบไม้ โดยสำนักงานเกษตรอำเภอรับหน้าที่ดำเนินการ ก่อนแจกจ่ายให้ประชาชนใช้ในภาคการเกษตร เพื่อลดต้นทุนและฟื้นฟูบำรุงดินในระยะยาว
เสียงจากชาวสันกำแพง สะท้อนตรงกันว่า กิจกรรมนี้ “ได้มากกว่าที่คิด” ไม่เพียงช่วยลดการเผาในชุมชน แต่ยังช่วยลดค่าใช้จ่ายในครัวเรือนจากไข่ไก่ที่นำไปประกอบอาหาร หลายคนบอกว่าอยากให้มีต่อเนื่องต่อไป
ใบไม้แห้งที่เคยรอวันถูกเผา วันนี้กำลังเปลี่ยนเป็นพลังเล็กๆ ของชุมชน ทั้งช่วยลดฝุ่น PM2.5 ลดมลพิษในอากาศ และสะท้อนให้เห็นว่า การเปลี่ยนพฤติกรรมเพียงเล็กน้อย สามารถสร้างผลกระทบเชิงบวกต่อสิ่งแวดล้อมได้จริง
