ก.ล.ต.ปลดล็อกตลาดอนุพันธ์ไทย ครม. ไฟเขียวเทรด "คริปโต-คาร์บอนเครดิต"

ตลาดอนุพันธ์ไทยพร้อมก้าวกระโดด หลังคณะรัฐมนตรีเห็นชอบเพิ่มสินค้าอ้างอิงภายใต้ พ.ร.บ.สัญญาซื้อขายล่วงหน้า ครอบคลุมทั้งสินทรัพย์ดิจิทัลและคาร์บอนเครดิต ขณะที่ ก.ล.ต. เร่งจัดทำหลักเกณฑ์รองรับ คาดยกระดับตลาดไทยให้ทันสากล

ที่ประชุมคณะรัฐมนตรีเมื่อวันที่ 10 กุมภาพันธ์ 2569 เห็นชอบตามข้อเสนอของกระทรวงการคลัง ให้กำหนดสินค้าและตัวแปรอ้างอิงเพิ่มเติมภายใต้ พ.ร.บ.สัญญาซื้อขายล่วงหน้า พ.ศ. 2546 โดยเปิดทางให้ผลิตภัณฑ์อนุพันธ์สามารถอ้างอิง "คาร์บอนเครดิต" และ "สินทรัพย์ดิจิทัล" ได้เป็นครั้งแรก

การเปลี่ยนแปลงดังกล่าวถือเป็นจุดเปลี่ยนสำคัญ เพราะที่ผ่านมาตลาดอนุพันธ์ไทยมีสินค้าอ้างอิงในกลุ่มดั้งเดิม เช่น ทองคำ ดัชนีกลุ่มหลักทรัพย์ อัตราแลกเปลี่ยน และอัตราดอกเบี้ยเท่านั้น

เมื่อโลกซื้อขาย "คาร์บอน"

แรงหนุนสำคัญของการเพิ่มคาร์บอนเครดิตเป็นสินค้าอ้างอิงมาจากกระแสเศรษฐกิจคาร์บอนต่ำที่ขยายตัวทั่วโลก ปัจจุบันตลาดคาร์บอนมีทั้งในรูปแบบภาคบังคับ (CCM) และภาคสมัครใจ (VCM) โดยตลาดใหญ่ระดับโลกอย่าง EU ETS ดำเนินการมาตั้งแต่ปี 2548 ขณะที่จีนเปิดระบบ ETS ระดับชาติในปี 2564 ถือเป็นตลาดคาร์บอนที่ครอบคลุมปริมาณการปล่อยก๊าซเรือนกระจกมากที่สุดในโลก

ในระดับภูมิภาค เกาหลีใต้มีระบบ K-ETS ครอบคลุมบริษัทกว่า 500 แห่ง คิดเป็นสัดส่วนมากกว่า 60% ของการปล่อยก๊าซทั้งประเทศ ส่วนสิงคโปร์และญี่ปุ่นก็เดินหน้าพัฒนากลไกตลาดคาร์บอนอย่างต่อเนื่อง ด้านตลาดอนุพันธ์รายใหญ่อย่าง ICE และ CME ก็ออกผลิตภัณฑ์ Allowance และ Carbon Credit Futures ไปแล้ว

สำหรับประโยชน์เชิงปฏิบัติ สัญญาซื้อขายล่วงหน้าที่อ้างอิงคาร์บอนเครดิตแบบส่งมอบจริงจะช่วยให้ภาคธุรกิจ สถาบันการเงิน และผู้พัฒนาโครงการด้านสิ่งแวดล้อม สามารถบริหารต้นทุนการปล่อยก๊าซเรือนกระจกได้อย่างเป็นระบบมากขึ้น

คริปโตเข้าสู่ตลาดอนุพันธ์กระแสหลัก

ด้านสินทรัพย์ดิจิทัล ตลาดต่างประเทศไปไกลกว่าไทยมาก CME ในสหรัฐฯ มี Futures ครอบคลุม Bitcoin, Ether, Solana, XRP และ Cardano รวมถึง Options และดัชนีร่วมกับ CF Benchmarks และ Nasdaq ขณะที่ Singapore Exchange (SGX) เพิ่งเปิดตัวสัญญา Perpetual Futures อ้างอิง Bitcoin และ Ethereum สำหรับผู้ลงทุนสถาบันในเดือนพฤศจิกายน 2568

กลุ่มเป้าหมายหลักของผลิตภัณฑ์ประเภทนี้คือผู้ถือครองสินทรัพย์ดิจิทัล ผู้ลงทุนสถาบัน และผู้ที่ต้องการบริหารความผันผวนของพอร์ต โดยสามารถใช้เป็นเครื่องมือป้องกันความเสี่ยงจากการถือครองสินทรัพย์ดิจิทัลในตลาดสปอตหรือวางกลยุทธ์การลงทุนที่ยืดหยุ่นมากขึ้น

ไทยเร่งวางกรอบกำกับ

ภายหลังไฟเขียวจาก ครม. ก.ล.ต. อยู่ระหว่างจัดทำหลักเกณฑ์รองรับการดำเนินธุรกิจที่เกี่ยวข้อง ครอบคลุมการปรับปรุงเงื่อนไขใบอนุญาตผู้ประกอบธุรกิจสัญญาซื้อขายล่วงหน้า รวมถึงการทบทวนหลักเกณฑ์ของศูนย์ซื้อขายและสำนักหักบัญชีสัญญาซื้อขายล่วงหน้า ให้เหมาะสมกับสินค้าอ้างอิงประเภทใหม่

ขณะที่ศูนย์ซื้อขายสัญญาซื้อขายล่วงหน้ายังอยู่ระหว่างสำรวจความต้องการของผู้ลงทุนและศึกษารายละเอียดผลิตภัณฑ์ ส่วนผู้ประกอบธุรกิจจำเป็นต้องเตรียมพร้อมทั้งด้านบุคลากร ระบบงาน และการบริหารความเสี่ยงไปพร้อมกัน

อย่างไรก็ตาม ก.ล.ต. ย้ำว่าผลิตภัณฑ์กลุ่มสินทรัพย์ดิจิทัลมีความผันผวนสูง ศูนย์ซื้อขายต้องกำหนด Contract Specification อย่างรัดกุม ทั้งในด้านแหล่งราคาอ้างอิง margin requirement และกลไกควบคุมความเสี่ยง เพื่อรักษาเสถียรภาพของตลาดโดยรวม