‘Double A’ เป็นแบรนด์กระดาษพรีเมียม ที่คุ้นหูกันดีทั้งบ้านทั้งเมือง ทั้งในประเทศและต่างประเทศ ทุกวันนี้บริษัทส่งออกกระดาษยี่ห้อ A สองตัว ไปโลดแล่นอยู่ใน 130 ประเทศ จากจำนวน 193 ประเทศ ที่เป็นสมาชิกอย่างเป็นทางการขององค์การสหประชาชาติ (UN)
หลายคนอาจนึกย้อนไปว่า เราไปรู้จักกระดาษยี่ห้อ Double A เอาตอนไหน? ในเมื่อกระดาษก็คือกระดาษ เหมือนยุคสมัยหนึ่งที่ผู้คนเคยพากันสงสัยว่า ข้าวก็คือข้าว หอมมะลิก็คือหอมมะลิ ทำไมต้องมียี่ห้อตอนใส่ถุง 5 กิโล พอ
Double A ก็เติบโตมาในลู่วิ่งเดียวกันกับข้าวถุง แต่สิ่งที่กระดาษยี่ห้อนี้ ไปไกลกว่าผู้เล่นในอุตสาหกรรมเดียวกันคือ การดำรงตนเป็นของดีเสมอต้นเสมอปลาย และรักษาระดับของดีเอาไว้ไม่แตกแถว เมื่อเทียบกับหลายๆ แบรนด์ ต่างอุตสาหกรรม ที่พากัน “ดีแตก” เป็นแถวๆ เมื่อต้องเผชิญหน้ากับภาวการณ์แข่งขันที่รุนแรง การลดต้นทุนสินค้าอย่างมโหฬาร จนผู้บริโภคต่างพากันถอดใจ เพราะสินค้าไม่ตรงปก
๐ โอกาสและอุปสรรค ท่ามกลางความไม่แน่นอน
“ตั้งแต่เข้ามารับช่วงต่อ เราอยู่กับความไม่แน่นอนมาตลอด ส่วนหนึ่งก็เพราะว่า value chain (ห่วงโซ่คุณค่า) เรายาว มีโอกาสกระทบได้ทุกอย่างเลย และมีผลกระทบลากยาวไปในแต่ละเรี่อง ผมอยู่กับเรี่องของการเปลี่ยนแปลงตลอด ค่าเงิน ต้นทุน และชุมชนสังคม ต้องบริหารจัดการให้ทุกอย่างลงตัว เราต้องถือทุกอย่างพร้อมกัน ต้อง balance ทุกอย่างให้มันนิ่ง จนเห็นกำไรตกลงมาจาก bottom line” จตุพร ดำเนินชาญวนิชย์ กรรมการบริหาร บริษัท ดั๊บเบิ้ล เอ (1991) จำกัด (มหาชน) เปิดใจกับสื่อหลายฉบับ วันที่เปิดโรงงานต้อนรับ ที่ จังหวัดปราจีนบุรี ปลายเดือนมีนาคม 2569 ที่ผ่านมา
เขาเป็นทายาทรุ่นที่ 3 ที่มารับช่วงต่อจากคุณพ่อ (โยธิน ดำเนินชาญวนิชย์) และคุณปู่ (กิตติ ดำเนินชาญวนิชย์) ผู้ก่อตั้งธุรกิจ Double A ที่เพิ่งจากไป 3 ปีที่ผ่านมา (พ.ศ.2472 - พ.ศ.2566)
เขาให้เครดิตคุณพ่อและคุณปู่แบบจัดเต็ม ที่ขยันวางรากฐาน และจัดวางทุกสิ่งทุกอย่าง ที่ทำให้ทุกพื้นที่ตารางเซนติเมตร ของกระดาษ A4 Double A มีความกว้าง x ยาว ที่แข็งแกร่ง จนกล่าวได้ว่า จุดแข็งของกระดาษ Double A คือ เรียบ คมชัด และลื่น เป็นกระดาษหนึ่งแผ่น ที่สามารถสะท้อนตัวตนขององค์กร Double A ออกมาได้อย่างหมดจดคือ เป็นองค์กรแห่งความเรียบง่าย วิสัยทัศน์คมชัดแบบ 4K และลื่นไหลดั่งสายน้ำ ในวันที่โลกโกลาหล
“ต้องให้เกียรติคุณพ่อ หาโอกาสในวิกฤติเสมอ เจอสงครามปุ๊บ คุณพ่อไม่ถามแล้วว่า ต้องแก้อย่างไร แต่ถามว่า โอกาสคืออะไร ตัวอย่าง อเมริกากับจีนทะเลาะกัน ก็เปิดทางให้เราได้สร้างโอกาสใหม่ ที่ผ่านมาเราขายกระดาษในอเมริกาได้น้อยมาก แต่พออเมริกาทะเลาะกับจีน นั่นแปลว่า supply chain ของโลกมันเปลี่ยน เราสามารถส่งกระดาษไปขายที่อเมริกาได้มากขึ้น จนต้องตั้งเป้าเป็นอีกหนี่งตลาดหลักของเราเลย เราสร้างทีมใหม่ขึ้นมาเพื่อจับตลาดตรงนี้ สมัยก่อนเป็นไปไม่ได้เลย เพราะสินค้าจีนจะวิ่งเข้าอเมริกาด้วยราคาต่ำตลอด แต่ตอนนี้ภาษีของทรัมป์ เรียกเก็บสูงขึ้น ทุกคนต่างตกใจ หลายประเทศห่วงทุนหายกำไรหด แต่ Double A มานั่งคิดว่า มันเปิดโอกาสประเทศไหนบ้าง ประเทศที่เราไม่เคยขายได้ วันนี้เราเข้าไปขายได้แล้ว”
จตุพร หรือ คุณปองของพนักงาน Double A บอกว่า การทำงานกับคุณพ่อ ทำให้เห็นมุมมองกว้างขึ้น ไม่ได้จำกัดแค่กระดาษ A4 เพราะโอกาสมีอยู่ทุกที่ แค่เรามีสติแล้วตั้งใจมองมันดีๆ ไม่ได้มองแค่วิกฤติ แล้วตกใจไปกับมันเพียงอย่างเดียว
Double A เป็นองค์กรที่ถูกออกแบบมาให้มีความยืดหยุ่นสูง ผสานจุดแข็งของผู้นำจากรุ่นสู่รุ่น โดยรุ่นบุกเบิก จะสะสมองค์ความรู้วิชาการค้าข้าว จากโรงสีเล็กๆ แถวบางปะกง กลายมาเป็นผู้ส่งออกข้าวอันดับ 1 ของไทย ในนาม บริษัท แอ๊ดวานซ์ อะโกร จำกัด (มหาชน) (Advance Agro) ส่งผ่านมาถึงรุ่นสานต่อ ที่เบนเข็มจากข้าวทุกเมล็ด มาเป็นกระดาษทุกแผ่น ผ่าน A สองตัว ที่เป็นอักษรตัวแรกของชื่อกิจการ และเปลี่ยนชื่อเป็น บริษัท ดั๊บเบิ้ล เอ (1991) จำกัด (มหาชน) อย่างเป็นทางการในเวลาต่อมา จนมาถึงรุ่นต่อยอด ที่เน้นบริหารจัดการให้ทุกอย่างลงตัว ภายใต้แนวคิดของการพัฒนาที่ยั่งยืน (Sustainable Development) ภายใต้องค์ประกอบ 3 ขา ได้แก่ สังคม เศรษฐกิจ และสิ่งแวดล้อม
๐ Double A อยู่ใน Sustainable District แล้วหรือยัง?
หนึ่งในคำถามจากสื่อ ที่ต้องการ re-check ว่า ผู้บริหารคิดว่าองค์กรของตัวเอง มาถึงเขตแดนความยั่งยืนแล้วหรือยัง? เขานิ่งไปชั่วขณะ ก่อนจะอธิบายออกมาเป็นคำพูดที่กลั่นจากใจว่า
“เรายั่งยืนในหลายมุม ในมุมของสังคม และสิ่งแวดล้อม เรามาได้ไกล เรายั่งยืน ระบบนิเวศของความยั่งยืน เราทำได้ เพราะผ่านมาแล้ว 30 กว่าปี ไม่ใช่เรี่องง่ายๆ แต่แน่นอนในอนาคต ผมคิดว่ายังมีความยั่งยืนในบางประเด็น ที่เรายังไปได้อีก อีก 30 ปีต่อจากนี้ ยอมรับตรงๆ ว่า ผมก็ไม่คิดว่า จะมายืนอยู่ตรงนี้ แล้วพูดเรื่องกระดาษต่อไปอีก eco-system เรามีหลายเรื่อง ทั้งเยื่อกระดาษ ต้นกระดาษ พลังงานชีวมวล และพลังงานสะอาด ณ จุดนี้มันยั่งยืนอยู่ได้แล้วในตัวของมันเอง แต่จากนี้ไป เรายังต้องตรากตรำกับความยั่งยืนต่อไป โดยที่ไม่ต้องรอให้ใครมาบังคับเรา เราเดินหน้าสู่สูงสุดของธุรกิจคือ การตอบแทนผู้คนและสิ่งแวดล้อมทั้ง value chain”
สิ่งที่ Double A พยายามทำ ทำแล้ว ทำอยู่ และทำต่อ คือ สร้าง area ของความยั่งยืน ให้เป็นย่านของSustainable District ที่มีคุณค่าจับต้องได้ และได้ประโยชน์ร่วมกันจริงๆ ทั้งสังคม ธุรกิจ และสิ่งแวดล้อม ผ่านแนวคิด Better Paper, Better World เดินไปพร้อมกัน ทั้งคุณภาพและความยั่งยืน
“กระดาษหนึ่งแผ่น เป็นผลลัพธ์ของระบบ ที่ผูกเข้าด้วยกัน 3 อย่าง คือเกษตรกร อุตสาหกรรม และสิ่งแวดล้อม” กรรมการบริหาร ดั๊บเบิ้ล เอ กล่าว
เขาอธิบายว่า ทำไมยูคาลิปตัสถึงกลายมาเป็นคำตอบของการสร้างสมดุล 3 ขา จากธุรกิจแรกเริ่มคือ ข้าวที่เก่งกล้าสามารถส่งออกจนเป็นแชมป์ เหตุผลหลักเพราะติดกับดักความจนซ้ำซากของชาวนาไทย ปลูกข้าวกี่ปี ฐานะก็ลุ่มๆ ดอนๆ มีแต่เจ้าของข้าวถุงที่รวยเอาๆ จนติดอันดับเศรษฐีแถวหน้า บริษัทจึงมองหาพืชเศรษฐกิจตัวใหม่ ที่จะทำให้เกษตรกรตั้งหลักได้ ลืมตาอ้าปากได้เสียที
แรกๆ Double A ต้องแจกต้นกล้าฟรี เพราะขายต้นละ 5 บาทแล้วไม่มีใครซื้อ จนบริษัทต้องพัฒนาสายพันธุ์ที่ดีจริงๆ ให้ผลผลิตจริงๆ และมีความต้องการในตลาดจริงๆ จากต้นยูคาลิปตัสโนเนม ก็เลยกลายมาเป็นต้นกระดาษ (Purpose-Grown Paper-Tree) ที่เติบโตได้ดีในทุกสภาพ ไม่ได้ไปตัดไม้ทำลายป่า แบบที่ใครๆ เขามองกัน ผ่านมา 30 ปีความสำเร็จที่มากกว่าความมั่งคั่ง คือการยืนระยะความยั่งยืน ที่เอื้อเฟื้อแบ่งปันกันทั้งคนและสิ่งแวดล้อม
“ปณิธานขององค์กร ที่ว่าด้วย สร้างป่า สร้างงาน สร้างชีวิต แสดงให้เห็นถึงความตั้งใจจากรุ่นสู่รุ่น ในการสร้างธุรกิจ Double A เป็นธุรกิจที่ถูกออกแบบขึ้นมา เพื่อเติบโตไปพร้อมกับเกษตรกร สังคม และสิ่งแวดล้อม ตั้งแต่วันแรกที่เริ่มกิจการ เราไม่เคยใช้ต้นไม้ป่า แต่ปลูกตันไม้เพื่อผลิตกระดาษเองทั้งหมด ถือเป็นมาตรฐานใหม่ของอุตสาหกรรม และมาตรฐานสากลเหมือนกันทั่วโลก ทุกวันนี้ Double A มีต้นกระดาษ 2,500 สายพันธุ์ ที่ยังไม่หยุดพัฒนา เพราะเราต้องการสร้าง impact เชิงบวกให้ชุมชนที่อยู่ใน value chain การเติบโตของ Double A เราไม่เคยคิดกินรวบ แต่แบ่งให้คนอื่น ได้เติบโตไปด้วยกัน รวมถึงสิ่งแวดล้อม” จตุพรกล่าว
๐ Integrated Mill ต้นแบบโรงงานแห่งความยั่งยืน
Integrated Mill เป็นโมเดลการผลิตกระดาษครบวงจร ตั้งแต่ไม้ต้นแรกจนถึงกระดาษแต่ละแผ่น ตั้งอยู่ในสวนอุตสาหกรรม 304 จังหวัดปราจีนบุรี บนพื้นที่ 650 ไร่ ทุกกระบวนการทำงานสอดประสานกัน ตั้งแต่การผลิต การจัดการน้ำ ไปจนถึงการใช้พลังงาน ประกอบด้วยโรงงานผลิตเยื่อ 2 โรง มีกำลังการผลิตรวม 5.90 แสนตันต่อปี และโรงงานผลิตกระดาษ 4 โรง กำลังการผลิตรวม 7.45 แสนตันต่อปี ควบคุมคุณภาพได้ตั้งแต่ต้นน้ำยันปลายน้ำ เริ่มจากกระบวนการเตรียมไม้ การผลิตเยื่อ ไปจนถึงการทำคลอดกระดาษแต่ละรีม โดยที่ของเสียในแต่ละขั้นตอนการผลิตแทบเป็นศูนย์ เพราะหมุนเวียนมาใช้ซ้ำผ่านการบำบัด จนกว่าจะจำหน่ายออกในขั้นตอนสุดท้าย
หนึ่งในจุดเด่นของ Double A Integrated Mill คือ โครงการ Floating Solar Cell ที่ติดตั้งเหนือผิวน้ำของอ่างเก็บน้ำขนาด 1.2 พันไร่ ภายในบริเวณโรงงาน มีกำลังผลิตไฟฟ้าได้สูงถึง 157 เมกะวัตต์ ที่เหลือกินเหลือใช้จนต้องขายต่อให้การไฟฟ้าส่วนภูมิภาค และโครงการ EV Truck Fleet สำหรับขนส่งวัตถุดิบและสินค้าไปยังท่าเรือ และศูนย์กระจายสินค้า ทุกองค์ประกอบล้วนเชื่อมโยงเป็นหนึ่งเดียวกัน
“ความยั่งยืนของ Double A ไม่ใช่สิ่งที่แยกออกจากธุรกิจ” ผู้บริหารรุ่นที่ 3 ย้ำหนักแน่น
แต่เป็นลมหายใจเข้าออกจากรุ่นสู่รุ่น เพื่อให้ความยั่งยืนมีชีวิตชีวาได้จริงๆ ผ่านความผาสุกของชุมชน และความงดงามของสิ่งแวดล้อม./
