ธนาคารแห่งประเทศไทย ทำจดหมายเปิดผนึกถึงรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลัง ชี้แจงการเคลื่อนไหวของอัตราเงินเฟ้อออกนอกกรอบเป้าหมายนโยบายการเงิน โดยเคลื่อนไหวของอัตราเงินเฟ้อทั่วไปเฉลี่ย 12 เดือนที่ผ่านมา และ 12 เดือนข้างหน้าต่ำกว่าขอบล่างของกรอบเป้าหมายนโยบายการเงิน คาดเงินเฟ้อไทยจ่อคืนกรอบ 1-3% เร็วกว่าคาด แรงหนุนราคาน้ำมันพุ่งจากความขัดแย้งสหรัฐฯ-อิหร่าน ระบุคงดอกเบี้ย 1% เพื่อพยุงเศรษฐกิจ
ตามที่คณะกรรมการนโยบายการเงิน (กนง.) และรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลัง ตกลงร่วมกัน เมื่อวันที่ 26 ธันวาคม 2568 กำหนดให้อัตราเงินเฟ้อทั่วไปในช่วง 1–3% เป็นเป้าหมายของนโยบายการเงินสำหรับระยะปานกลาง โดยเป้าหมายในปี 2569 จะดูแลให้อัตราเงินเฟ้อทั่วไปทยอยกลับเข้าสู่เป้าหมายระยะปานกลาง รวมทั้งดูแลไม่ให้เกิดภาวะเงินฝืด หรืออัตราเงินเฟ้อที่ติดลบอย่างต่อเนื่อง จากราคาสินค้าและบริการที่ลดลงในวงกว้าง โดยระบุให้ กนง. มีจดหมายเปิดผนึกหากอัตราเงินเฟ้อทั่วไปเฉลี่ย 12 เดือนที่ผ่านมาหรือประมาณการอัตราเงินเฟ้อทั่วไปเฉลี่ย 12 เดือนข้างหน้าเคลื่อนไหวออกนอกกรอบเป้าหมาย นั้น
เมื่อวันที่ 5 กุมภาพันธ์ 2569 อัตราเงินเฟ้อทั่วไปของเดือนมกราคม 2569 ที่เผยแพร่โดยกระทรวงพาณิชย์อยู่ที่ -0.7% ทำให้อัตราเงินเฟ้อทั่วไปเฉลี่ย 12 เดือนที่ผ่านมา (เดือนกุมภาพันธ์ 2568 ถึง เดือนมกราคม 2569) อยู่ที่ -0.3% ประกอบกับในรายงานนโยบายการเงินไตรมาสที่ 4 ปี 2568 กนง. ประเมินว่าอัตราเงินเฟ้อทั่วไปเฉลี่ย 12 เดือนข้างหน้า (เดือนกุมภาพันธ์ 2569 ถึง เดือนมกราคม 2570) จะอยู่ต่ำกว่าขอบล่างของกรอบเป้าหมายนโยบายการเงินในปัจจุบัน
กนง. จึงขอเรียนชี้แจงใน 3 ประเด็น ได้แก่
(1) สาเหตุของเงินเฟ้อที่ต่ำในช่วง 12 เดือนที่ผ่านมา
(2) แนวโน้มเงินเฟ้อในระยะข้างหน้า และระยะเวลาที่คาดว่าจะกลับเข้าสู่กรอบเป้าหมาย และ
(3) การดำเนินนโยบายการเงิน เพื่อให้อัตราเงินเฟ้อกลับเข้าสู่กรอบเป้าหมายในระยะปานกลาง
สาเหตุของเงินเฟ้อที่ต่ำในช่วง 12 เดือนที่ผ่านมา
อัตราเงินเฟ้อทั่วไปเฉลี่ย 12 เดือนที่ผ่านมา ต่ำกว่ากรอบเป้าหมายจากปัจจัยด้านอุปทานในหมวดพลังงานและอาหารสดเป็นสำคัญ ขณะที่อัตราเงินเฟ้อพื้นฐานยังเป็นบวกใกล้เคียงค่าเฉลี่ยในอดีต โดยราคาพลังงานลดลงตามราคาน้ำมันในตลาดโลก จากค่าเฉลี่ย 12 เดือนก่อนหน้าที่ 80 ดอลลาร์ สรอ. ต่อบาร์เรล เป็นเฉลี่ยที่ 68 ดอลลาร์ สรอ. ต่อบาร์เรล (เดือนกุมภาพันธ์ 2568 ถึง เดือนมกราคม 2569)
เนื่องจากความกังวลต่อภาวะเศรษฐกิจโลก ประกอบกับภาครัฐมีมาตรการช่วยเหลือค่าครองชีพผ่านการลดค่าไฟฟ้า ทำให้ราคาหมวดพลังงานหดตัวที่ 5.3% สำหรับราคาอาหารสดหดตัวที่ 0.6% โดยราคาผักลดลงตามผลผลิตที่เพิ่มขึ้นจากสภาพอากาศที่เอื้ออำนวย ประกอบกับผลของฐานที่สูงจากภาวะภัยแล้งในปีก่อน
สำหรับอัตราเงินเฟ้อพื้นฐานทรงตัวเฉลี่ยอยู่ที่ 0.8% ในช่วง 12 เดือนที่ผ่านมา ส่วนหนึ่งจากต้นทุนที่อยู่ในระดับต่ำ ประกอบกับการแข่งขันจากสินค้านำเข้าราคาถูกจากต่างประเทศที่สูงขึ้นต่อเนื่อง อีกส่วนหนึ่งจากแรงกดดันด้านอุปสงค์ที่มีจำกัด ตามเศรษฐกิจที่ขยายตัวต่ำกว่าศักยภาพ
อัตราเงินเฟ้อที่อยู่ในระดับต่ำจึงสะท้อนทั้งปัจจัยชั่วคราวที่จะทยอยคลี่คลาย และปัจจัยเชิงโครงสร้างที่กระทบสินค้าบางหมวดเป็นพิเศษซึ่งกดดันแนวโน้มเงินเฟ้อต่อเนื่อง
ทั้งนี้ อัตราเงินเฟ้อที่ต่ำกว่ากรอบเป้าหมายไม่ได้สะท้อนภาวะเงินฝืด สะท้อนจากราคาสินค้าและบริการที่ไม่ใช่พลังงานและอาหารสดไม่ได้ปรับลดลงต่อเนื่องและเป็นวงกว้าง อัตราเงินเฟ้อพื้นฐานและเครื่องชี้แนวโน้มเงินเฟ้อที่ขจัดปัจจัยชั่วคราวออกยังเป็นบวก และอัตราเงินเฟ้อคาดการณ์ระยะปานกลางของสาธารณชนยังอยู่ในกรอบเป้าหมาย แนวโน้มเงินเฟ้อในระยะข้างหน้า และระยะเวลาที่คาดว่าจะกลับเข้าสู่กรอบเป้าหมาย
ในการประชุมเมื่อวันที่ 25 กุมภาพันธ์ 2569 กนง. ประเมินว่าอัตราเงินเฟ้อทั่วไปจะมีแนวโน้มอยู่ในระดับต่ำแต่จะทยอยปรับเพิ่มขึ้นและกลับเข้าสู่กรอบเป้าหมายได้ในช่วงครึ่งหลังของปี 2570
อย่างไรก็ดี สถานการณ์ความขัดแย้งระหว่างสหรัฐฯ และอิหร่าน ตั้งแต่วันที่ 28 กุมภาพันธ์ 2569 เป็นต้นมา อาจทำให้อัตราเงินเฟ้อทั่วไปกลับเข้าสู่กรอบเป้าหมายได้เร็วกว่าที่คาด ตามราคาน้ำมันที่ปรับเพิ่มขึ้น รวมถึงภาคการผลิต การขนส่ง และห่วงโซ่อุปทานโลกที่อาจหยุดชะงัก
การดำเนินนโยบายการเงินเพื่อให้อัตราเงินเฟ้อกลับเข้าสู่กรอบเป้าหมายในระยะปานกลาง กนง. ได้ปรับลดอัตราดอกเบี้ยนโยบายรวม 6 ครั้ง ส่งผลให้อัตราดอกเบี้ยนโยบายลดลงมาอยู่ที่ 1% ต่อปี ซึ่งเป็นระดับที่ผ่อนคลายเพียงพอ สนับสนุนให้เงินเฟ้อทยอยกลับเข้าสู่เป้าหมายในระยะปานกลางและเอื้อต่อการฟื้นตัวของเศรษฐกิจ