บริษัทอีวีจีนพลิกวิกฤตกำลังผลิตล้นเกิน ฟื้นรง.เก่าแบรนด์ต่างชาติดันแผนบุกตลาดโลก

ผู้ผลิตอีวีจีนที่เผชิญปัญหากำลังผลิตล้นตลาด ขณะที่ดีมานด์ในประเทศซบเซา ปรับแผนเร่งการเติบโตทั่วโลกด้วยการใช้ประโยชน์จากโรงงานของแบรนด์ต่างชาติที่ถูกปล่อยว่างหรือใช้งานไม่เต็มที่ แทนการสร้างโรงงานใหม่ในต่างประเทศ

ด้วยการใช้กลยุทธ์แบบไม่เน้นการครอบครองสินทรัพย์ (asset-light strategy) บริษัทอีวีจีน อาทิ จีลี่ ออโต้ จนถึงเกรท วอลล์ มอเตอร์ (GWM) สามารถผลิตรถนอกประเทศและขยายอิทธิพลในภาคยานยนต์ระดับโลกโดยมีต้นทุนลดลง ทั้งนี้ จากรายงานของเซาธ์ ไชน่า มอร์นิ่ง โพสต์

เกา เซิน นักวิเคราะห์อิสระในเซี่ยงไฮ้ ชี้ว่า บริษัทรถจีนที่คำนึงถึงศักยภาพการทำกำไร ตลอดจนถึงความเสี่ยงด้านภูมิรัฐศาสตร์และการดำเนินงาน กำลังหลีกเลี่ยงการสร้างโรงงานในต่างประเทศ และหันไปใช้ประโยชน์จากปัญหากำลังผลิตล้นเกินในอุตสาหกรรมรถยนต์ทั่วโลก เพื่อเร่งเครื่องแผนบุกตลาดต่างแดนโดยอิงกับกลยุทธ์ที่ไม่เน้นการครอบครองสินทรัพย์

ภายใต้กลยุทธ์นี้ บริษัทจะถือครองสินทรัพย์ถาวรในงบดุลเพียงเล็กน้อย ความเคลื่อนไหวนี้เปิดช่องให้กลุ่มกิจการยานยนต์ของจีนจับมือเป็นพันธมิตรกับคู่แข่งระดับอินเตอร์เพื่อใช้โรงงานที่ล้นเกินความต้องการของผู้เล่นเหล่านั้น และสร้างห่วงโซ่อุปทานในการประกอบอีวี

ต้นสัปดาห์ที่แล้ว บลูมเบิร์กรายงานว่า เมอร์เซเดส-เบนซ์คุยกับ GWM ผู้ผลิตเอสยูวีจีน เกี่ยวกับการแชร์โรงงานของเมอร์เซเดสในเมืองอีสต์ลอนดอน แอฟริกาใต้ โดยขณะนี้ GWM มีส่วนแบ่งในตลาดแอฟริกาใต้ 5% และมียอดขายสูงสุดอันดับ 6

ก่อนหน้านั้นไม่ถึงสองเดือน เชอรี่ ออโตโมบิลตกลงเทกโอเวอร์สินทรัพย์การผลิตของนิสสัน มอเตอร์ในรอสส์ลิน ซึ่งเป็นย่านอุตสาหกรรมนอกเมืองพริทอเรีย เมืองหลวงของแอฟริกาใต้

นิสสันไม่ได้เปิดเผยมูลค่าข้อตกลง ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของการพลิกฟื้นธุรกิจเพื่อปิดหรือผนวกรวมโรงงาน 7 แห่งทั่วโลก แต่บอกว่า เชอรี่จะซื้อที่ดิน อาคาร และสินทรัพย์ที่เกี่ยวข้องกับโรงงานภายในกลางปีนี้ หากเงื่อนไขต่างๆ ซึ่งรวมถึงการอนุมัติของหน่วยงานกำกับดูแล เป็นไปตามที่กำหนดภายในระยะเวลาดังกล่าว

ย้อนกลับไปเมื่อเดือนพฤศจิกายน จีลี่ บริษัทรถอันดับ 2 ของจีน และบริษัทแม่คือ เจ้อเจียง จีลี่ โฮลดิ้ง กรุ๊ป ซื้อหุ้น 26.4% ในเรโนลต์ ดู บราซิล ทำให้สามารถประกอบและจำหน่ายรถผ่านปฏิบัติการของเรโนลต์ในแดนแซมบ้า

ทั้งจีลี่และเรโนลต์จะประกอบรถในโรงงานดังกล่าว ขณะที่ค่ายรถเมืองน้ำหอมกำลังเดินหน้าเพิ่มการผลิตและศักยภาพการแข่งขันของนิคมอุตสาหกรรมล้ำสมัยแห่งนั้น

นักวิเคราะห์ชี้ว่า ผู้ผลิตรถและผู้ค้าในห่วงโซ่อุปทานของจีนเป็นผู้นำด้านเทคโนโลยีและการผลิตอีวี ซึ่งได้รับการสนับสนุนจากทั้งภาครัฐและความกระตือรือร้นของผู้บริโภคในการเปิดรับนวัตกรรม

ด้วยจุดแข็งด้านการออกแบบและการผลิต อีวีอัจฉริยะของจีนที่มาพร้อมระบบขับขี่อัตโนมัติและห้องโดยสารดิจิทัลกำลังได้รับความนิยมมากขึ้นทั่วโลก ผู้ผลิตรถจีนยังเพิ่มเดินพันในการขยายตลาดนอกประเทศเพื่อปรับปรุงศักยภาพการทำกำไร ขณะที่ยอดขายในบ้านเกิดซึมลง

ทั้งนี้ มีบริษัทอีวีเพียงไม่กี่แห่งจากเกือบ 50 บริษัทในจีน เช่น บีวายดี ผู้ผลิตอีวีใหญ่ที่สุดของโลก และลีปมอเตอร์ที่ได้รับการสนับสนุนจากสเตลแลนทิส ที่สามารถทำกำไรได้ท่ามกลางปัญหาการผลิตล้นตลาดและสงครามราคาโหดร้ายในประเทศ

เดือนมิถุนายนปีที่แล้ว หลี่ ซูฝู ผู้ก่อตั้งและประธานกรรมการจีลี่ เตือนว่า ผู้ผลิตอีวีจีนอาจสูญเสียความได้เปรียบด้านการผลิตและต้นทุน ถ้าไม่จัดการความเสี่ยงจากการผลิตล้นเกินและยอดขายที่ซบเซาอย่างเหมาะสม

เขายังบอกว่า บริษัทสามารถใช้ประโยชน์จากกำลังผลิตล้นเกินทั่วโลกเพื่อรองรับกลยุทธ์การขยายธุรกิจนอกประเทศโดยไม่ต้องทุ่มทรัพยากรของตัวเองจำนวนมาก

เดือนมกราคม ดอยช์แบงก์คาดการณ์ว่า ยอดขายรถยนต์โดยสารส่วนบุคคลของจีนปีนี้จะลดลง 5% ขณะที่ยูบีเอสคาดว่า จะขยับลง 2% โดยอ้างอิงการผลิตล้นเกินและการทยอยลดมาตรการจูงใจด้านภาษีในการซื้ออีวี

หลี่ หยุนเฟย ผู้จัดการทั่วไปฝ่ายแบรนด์และประชาสัมพันธ์เผยว่า บีวายดีตั้งเป้าเพิ่มยอดขายนอกประเทศ 24% ในปีนี้ หรือเท่ากับการส่งออกรถยนต์ 1.3 ล้านคัน

ด้านเอ็กซ์เผิง ผู้นำตลาดอีวีพรีเมียม เล็งเพิ่มยอดขายนอกประเทศสองเท่าเป็น 90,000 คันสำหรับปีนี้ หรือราว 15% ของกำลังผลิตต่อปีที่คาดไว้

นิก ไล่ นักวิจัยด้านยานยนต์ในเอเชีย-แปซิฟิกของเจพีมอร์แกน เชส ระบุเมื่อเดือนตุลาคมว่า อัตรากำไรสุทธิเฉลี่ยต่อคันในตลาดจีนของผู้ผลิตท้องถิ่น ซึ่งหมายถึงส่วนต่างระหว่างราคาขายกับต้นทุนการผลิตนั้น อยู่ที่ราว 5,000 หยวน (727 ดอลลาร์) และคาดว่า อาจเพิ่มขึ้น 4 เท่าเป็น 20,000 หยวนในประเทศอื่นๆ ที่สามารถตั้งราคารถได้แพงกว่าในจีน

ขณะเดียวกัน มีรายงานว่า ทางการจีนได้ออกมาผลักดันอีกครั้งให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องกำกับดูแลตลาดอีวีเข้มงวดขึ้น และเรียกร้องให้ผู้ผลิตยุติการลดราคารุนแรง และหันไปเน้นนวัตกรรมเทคโนโลยีแทน

ในการประชุมระดับสูงเมื่อวันอังคารที่แล้ว (17 มี.ค.) หน่วยงานสำคัญ 3 แห่งของรัฐบาลได้เชิญผู้ผลิตรถชั้นนำ 17 แห่งร่วมหารือเพื่อยกระดับการกำกับดูแลการแข่งขัน

เจ้าหน้าที่ประกาศว่า จะเพิ่มการติดตามตรวจสอบราคาและต้นทุน พร้อมเรียกร้องให้ผู้ผลิตปฏิบัติตามคำมั่นที่ให้ไว้ในการลดรอบการจ่ายเงินให้แก่ซัปพลายเออร์ลงเหลือภายใน 60 วัน นับเป็นความพยายามล่าสุดของทางการจีนเพื่อฟื้นเสถียรภาพอุตสาหกรรมอีวีที่ถูกกำหนดโดยสงครามราคารุนแรงและยืดเยื้อ ท่ามกลางภาวะดีมานด์ในประเทศหดตัว