ปลุกพลังสร้างสรรค์ สู่ธุรกิจนวัตกรรมที่ยั่งยืน: บทเรียนจากเวทีเฟ้นหาสุดยอดไอเดียของนักคิดรุ่นใหม่

ในยุคที่เศรษฐกิจโลกขับเคลื่อนด้วยความรู้และเทคโนโลยี “ความคิดสร้างสรรค์ (Creativity)” กำลังกลายเป็นทักษะที่สำคัญของประเทศ โดยเฉพาะในกลุ่มเยาวชนและนักพัฒนารุ่นใหม่ที่มีศักยภาพในการสร้างสรรค์แนวคิดทางธุรกิจที่แตกต่าง

รองศาสตราจารย์ ดร.กิติพงษ์ รัตนาภรณ์ รองคณบดีฝ่ายวิจัยและเมืองนวัตกรรมอาหาร คณะอุตสาหกรรมเกษตร มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ คณะอนุกรรมการพิจารณากลั่นกรองโครงการยุววิสาหกิจเริ่มต้น (TED Youth Startup) ได้ให้ความเห็นในกิจกรรม TED Youth Startup- IGNITE Forum 2026 – รอบคัดเลือกภาคเหนือ ว่า จากเวทีการนำเสนอแผนธุรกิจของนักคิดรุ่นใหม่ในครั้งนี้ พบว่าไอเดียจำนวนไม่น้อยมีศักยภาพสูงพอที่จะพัฒนาไปสู่ ธุรกิจฐานนวัตกรรม (Innovation-based Business) ที่สามารถแข่งขันได้ในอนาคต อย่างไรก็ตาม การที่จะเปลี่ยน “แนวคิด” ให้กลายเป็น “ธุรกิจจริง” ยังคงต้องอาศัยกระบวนการและทักษะในการขัดเกลา ทั้งในด้านทักษะการวางแผนธุรกิจ ทักษะการพัฒนาเทคโนโลยี และจากการสนับสนุนจาก Innovation Ecosystem ของภาครัฐและภาคเอกชน

ไอเดียที่ชัดเจน : จุดเริ่มต้นของธุรกิจที่ยั่งยืน

แม้หลายทีมจะมีพื้นฐานทางเทคโนโลยีและความตั้งใจในการพัฒนาผลิตภัณฑ์อย่างจริงจัง แต่สิ่งที่ยังต้องพัฒนาเพิ่มเติมคือ “ความคมชัดของโมเดลธุรกิจ”

คณะกรรมการได้เน้นย้ำว่า การสร้างธุรกิจนวัตกรรมที่แข็งแรงจำเป็นต้องมองให้ครบทั้งระบบ ไม่ใช่เพียงการพัฒนาเทคโนโลยีหรือผลิตภัณฑ์เพียงอย่างเดียว แต่ต้องรวมถึงการออกแบบ Business Model กลยุทธ์การตลาด และแผนการดำเนินธุรกิจให้มีทิศทางที่ชัดเจน

ในหลายกรณี เทคโนโลยีที่ถูกพัฒนาโดยกลุ่มเยาวชนและนักพัฒนารุ่นใหม่ถือว่ามีศักยภาพสูง สิ่งสำคัญคือการนำเทคโนโลยีเหล่านั้นมา “เติมให้ถูกจุดและถูก Position” เพื่อสร้างจุดเด่นของผลิตภัณฑ์ และทำให้สามารถตอบโจทย์ความต้องการของตลาดได้อย่างแท้จริง

บทบาทของระบบนิเวศนวัตกรรมและกลไกสนับสนุนจากภาครัฐ

สำหรับผู้ประกอบการรุ่นใหม่ การเข้าถึงแหล่งสนับสนุนที่เหมาะสม โดยเฉพาะในระดับมหาวิทยาลัย ถือเป็นหนึ่งในปัจจัยสำคัญที่ช่วยเร่งการเติบโตของธุรกิจนวัตกรรม

กลไกแรกที่สำคัญ คือ อุทยานวิทยาศาสตร์ (Science Park) ภายใต้กระทรวง อว. เป็นศูนย์กลางขับเคลื่อนนวัตกรรมในภูมิภาค 4 แห่งหลัก ได้แก่ ภาคเหนือ ภาคอีสานตอนบน ภาคอีสานตอนล่าง และภาคใต้ ซึ่งทำหน้าที่เป็นศูนย์รวมองค์ความรู้ เทคโนโลยี และผู้เชี่ยวชาญที่สามารถช่วยยกระดับผลิตภัณฑ์ให้มีความน่าเชื่อถือและมีข้อมูลรองรับสำหรับการพัฒนาตลาด

ในขณะเดียวกัน ระบบกลไกการสนับสนุนจากภาครัฐของไทยถือว่ามีความพร้อมในระดับท่สามารถแข่งขันได้ในเวทีโลก ทั้งในรูปแบบของการให้คำปรึกษา การสนับสนุนด้านการทดสอบและวิเคราะห์ (In-kind Support) ไปจนถึงการสนับสนุนเงินทุนสำหรับการพัฒนาธุรกิจผ่านโครงการบ่มเพาะ (Incubation)

หนึ่งในกลไกสำคัญคือ กองทุน TED Fund ซึ่งถือเป็นกองทุนสำคัญที่ช่วยผลักดันผู้ประกอบการเทคโนโลยีและนวัตกรรมของไทยให้สามารถเริ่มต้นธุรกิจและเติบโตต่อได้ ทั้งในตลาดภายในประเทศและในระดับสากล

บทเรียนสู่การเติบโตของนักนวัตกรรุ่นใหม่

บทเรียนสำคัญจากเวทีครั้งนี้ คือการที่ผู้ประกอบการต้องกลับไปทบทวนรายละเอียดของทีมและโครงการ เพื่อค้นหาจุดอ่อนและปรับปรุงให้ตรงประเด็น ไม่ว่าจะเป็นด้านเทคโนโลยี โมเดลธุรกิจ หรือกลยุทธ์ทางการตลาด

ขณะเดียวกัน การติดตามข้อมูลข่าวสารและโอกาสสนับสนุนจากหน่วยงานต่าง ๆ อย่างต่อเนื่องผ่านช่องทางออนไลน์หรือหน่วยงานต้นสังกัด จะช่วยให้ผู้ประกอบการไม่พลาดโอกาสสำคัญในการพัฒนาธุรกิจของตน

จากการนำเสนอใน TED Youth Startup Ignite Forum 2026 รอบภูมิภาคเหนือ ครั้งนี้ ยังสะท้อนให้เห็นว่าทีมจาก ภาคเหนือของประเทศไทย มีศักยภาพและความเข้มแข็งไม่น้อยไปกว่าภูมิภาคอื่น ๆ หากสามารถรักษาความตั้งใจและนำข้อเสนอแนะไปปรับปรุงแผนธุรกิจให้มีความชัดเจนมากขึ้น ก็มีโอกาสที่จะต่อยอดไอเดียเหล่านี้ไปสู่ธุรกิจนวัตกรรมที่สามารถแข่งขันได้ในระดับสากล

จากไอเดียสู่ธุรกิจ: เส้นทางของนวัตกรรมไทย

ท้ายที่สุดแล้ว การสร้างธุรกิจนวัตกรรมไม่ได้เริ่มต้นจากเงินทุนหรือเทคโนโลยีเพียงอย่างเดียว แต่เริ่มต้นจาก ความคิดสร้างสรรค์ ความมุ่งมั่น และการเรียนรู้ที่จะพัฒนาไอเดียให้สอดคล้องกับโลกความเป็นจริง

หากกลุ่มเยาวชนและนักพัฒนารุ่นใหม่สามารถผสานความคิดสร้างสรรค์เข้ากับการวางแผนธุรกิจที่ชัดเจน และใช้ประโยชน์จากระบบสนับสนุนที่มีอยู่ในประเทศ ก็มีโอกาสที่ไอเดียเล็ก ๆ ในวันนี้ จะเติบโตกลายเป็นธุรกิจนวัตกรรมที่สร้างผลกระทบเชิงเศรษฐกิจในระดับประเทศและระดับโลกในอนาคต