รอยเตอร์ขุดต่อ“รถมือสองไมล์ศูนย์” พบไม่ใช่แค่อีวีจีน-แบรนด์นอกเอี่ยวด้วย

รอยเตอร์สืบต่อจากกรณีการร้องเรียนของผู้บริโภค พบกลยุทธ์ “รถมือสองไมล์ศูนย์” ในจีนแพร่หลายมากขึ้นในช่วงหลายปีมานี้ และไม่ได้มีแค่เนต้าและซีเคอร์เท่านั้น แต่ยังรวมถึงยักษ์ใหญ่เจ้าถิ่น บีวายดี ตลอดจนบริษัทร่วมทุนของค่ายรถต่างชาติชื่อดังอย่างโตโยต้า โฟล์คสวาเกน และบิวอิค

รถมือสองไมล์ศูนย์
ต้นเดือนที่แล้วรอยเตอร์รายงานว่า แบรนด์อีวีชื่อดังของจีน 2 แห่งคือ เนตาและซีเคอร์ ทำประกันภัยรถยนต์ก่อนที่จะขายให้ลูกค้า ซึ่งตามระบบการจดทะเบียนรถของจีนนั้นทำให้สามารถแจ้งการขายล่วงหน้า และบรรลุเป้าหมายยอดขายรายเดือนและรายไตรมาสได้

สำหรับอุตสาหกรรมยานยนต์จีน รถที่ถูกจองว่าขายแล้วก่อนถึงมือลูกค้าเรียกว่า “รถมือสองไมล์ศูนย์”
กลยุทธ์นี้เกิดขึ้นขณะที่บริษัทกว่า 100 แบรนด์กำลังห้ำหั่นกันเพื่อความอยู่รอดอันเป็นผลจากสงครามราคานองเลือดจากภาวะ
รถล้นตลาดเรื้อรัง

“รถมือสองไมล์ศูนย์” ดูเหมือนเริ่มแพร่หลายมากขึ้นหลังจากสงครามราคาระเบิดขึ้นเมื่อต้นปี 2023 ที่บริษัทหลายแห่งนำโดยหลี่ ออโต้ โพสต์อันดับยอดขายประจำสัปดาห์บนโซเชียลมีเดียโดยอิงกับการจดทะเบียนประกันภัย

สมาคมผู้ผลิตยานยนต์จีนวิจารณ์การกระทำดังกล่าวว่า เชื่อถือไม่ได้ และเป็นสาเหตุให้การแข่งขันดุเดือดขึ้น

ในรายงานล่าสุดที่อ้างอิงจากการตรวจสอบการร้องเรียนของผู้บริโภค 97 รายที่เผยแพร่บนเว็บไซต์ 3 แห่งของจีนที่มีผู้ใช้งานอย่างกว้างขวาง รอยเตอร์พบว่า กลยุทธ์นี้ไม่ได้จำกัดอยู่ที่เนตาและซีเคอร์เท่านั้น

ในกว่า 10 กรณี ผู้ซื้อเผยว่า ได้รับแจ้งจากตัวแทนจำหน่ายว่า กลยุทธ์นี้พัฒนามาเป็นพิเศษเพื่อทำยอดขายให้ได้ตามเป้า
ข้อกล่าวหานี้ครอบคลุมแบรนด์ที่มียอดขายมากที่สุดบางแห่งทั้งที่เป็นผู้ผลิตจีนและต่างชาติ อาทิ บีวายดี โตโยต้า โฟล์คสวาเกน บิวอิค โดยสามแบรนด์หลังทำธุรกิจในจีนด้วยการร่วมเป็นพันธมิตรกับบริษัทรถยักษ์ใหญ่ที่เป็นกิจการของรัฐบาลจีนคือ จีเอซี และเอสเอไอซี มอเตอร์ กรุ๊ป

แม้การร้องเรียนระลอกแรกเกิดขึ้นตั้งแต่ปี 2021 แต่การร้องเรียนส่วนใหญ่เพิ่งได้รับการเผยแพร่ในปีนี้ ขณะที่สงครามราคานองเลือดกำลังบีบเค้นอุตสาหกรรมที่มีความสำคัญอย่างยิ่งต่อเศรษฐกิจจีนที่ขับเคลื่อนด้วยการส่งออก

รอยเตอร์ตรวจสอบการร้องเรียนที่โพสต์บน 12365auto.com ซึ่งเป็นเว็บไซต์ของบุคคลที่สามที่ใช้ในการแก้ไขข้อข้อแย้งของผู้บริโภค และจากเว็บไซต์แนวนี้อีก 2 แห่ง โดยเว็บไซต์เหล่านี้กำหนดให้ผู้ร้องเรียนต้องยืนยันตัวตนพร้อมส่งหลักฐานพิสูจน์สิ่งที่กล่าวหา

ในกรณีส่วนใหญ่ บริษัทรถมักออกมาประกาศว่า จะพยายามแก้ปัญหาที่ถูกร้องเรียน

ทว่า รอยเตอร์ระบุว่า ไม่สามารถตรวจสอบการร้องเรียนหรือการแก้ไขปัญหาได้อย่างอิสระ รวมทั้งไม่มีข้อมูลชัดเจนว่า ยอดขายส่วนใดที่ถูกปลอมแปลงด้วยแผนการทำประกันภัยรถยนต์ล่วงหน้าก่อนขายจริง

เอสเอไอซีซึ่งเป็นหุ้นส่วนในกิจการร่วมทุนกับโฟล์คสวาเกนและเจเนอรัล มอเตอร์ (จีเอ็ม) ที่เป็นเจ้าของบิวอิค ยืนยันว่า มุ่งมั่นในการให้บริการหลังการขายที่มีคุณภาพและได้มาตรฐาน แต่ไม่ได้แจกแจงรายละเอียดเพิ่มเติม

เยล จาง กรรมการผู้จัดการบริษัทที่ปรึกษา ออโตโมทีฟ ฟอร์ไซต์ ชี้ว่า กลยุทธ์รถมือสองไมล์ศูนย์เป็นการปกปิดจำนวนสต็อกที่แท้จริงของบริษัทรถ ซึ่งอาจทำให้เกิดการเข้าใจผิดเกี่ยวกับดีมานด์รายเดือนภายในอุตสาหกรรมและส่งผลให้มีการเพิ่มตารางการผลิต

ลูกค้าเดือด!
ระหว่างปี 2021-2025 ผู้ซื้อรถ 48 รายร้องเรียนบน 12365auto.com ว่า เพิ่งมารู้ทีหลังว่า รถป้ายแดงที่ซื้อมามีประกันภัยแล้ว หลายคนในกลุ่มนี้บอกว่า รู้สึกว่า ถูกตัวแทนจำหน่ายหลอก โดยเฉพาะอย่างยิ่งหลังรู้ว่า ประกันภัยรถที่ซื้อมาจดทะเบียนในชื่อคนอื่น

เช่นเดียวกับการร้องเรียนอีก 26 กรณีที่เผยแพร่ระหว่างปี 2021-2025 บน China.com 315 ซึ่งเป็นแพลตฟอร์มร้องเรียนเกี่ยวกับรถยนต์สำหรับผู้บริโภคที่ดำเนินการโดยศูนย์ข้อมูลอินเทอร์เน็ตแห่งประเทศจีนที่เป็นกิจการของรัฐบาล

นอกจากนั้นยังมีอีก 23 กรณีที่โพสต์บน Black Cat ระหว่างปี 2022-2025 โดยแพลตฟอร์มนี้เป็นของซินล่างที่เป็นบริษัทเทคโนโลยีของจีน

ใน 14 กรณีที่ร้องเรียนบนสามแพลตฟอร์มนั้น ผู้ซื้อบีวายดี เนต้า โตโยต้า บิวอิค และเชฟโรเลต เล่าว่า ได้รับการบอกเล่าจากตัวแทนจำหน่ายว่า การทำประกันภัยรถยนต์ก่อนขายมีเป้าหมายเพื่อจองการขายล่วงหน้าและบรรลุเป้าหมายยอดขาย
ลูกค้ารายหนึ่งที่ร้องเรียนตัวแทนจำหน่ายของเอสเอไอซี จีเอ็มบน 12365auto.com เมื่อเดือนธ.ค.กล่าวหาว่า ผู้ผลิตรถรายนี้กำหนดให้ทำประกันภัยรถ 60 คันโดยที่ยังไม่มีผู้ซื้อเพื่อให้ได้ยอดขายตามเป้า

อีกกรณีการร้องเรียนที่โพสต์บน China.com เมื่อเดือนเม.ย. กล่าวหาว่า โชว์รูมบีวายดีแห่งหนึ่งในมณฑลส่านซีแจ้งลูกค้าว่า มีรถ 12 คันทำประกันแบบกลุ่มเพื่อปั้นยอดขายเมื่อเดือนก.ค.ปีที่แล้ว

นอกจากนั้นยังมีผู้ซื้อรถของหลี่ ออโต้, ฉางอาน, เอฟเอดับเบิลยู-โฟล์คสวาเกน และจีลี่ที่รายงานว่า รถที่ซื้อมามีประกันภัยแล้วเช่นเดียวกัน

โฆษกโฟล์คสวาเกน กรุ๊ป ไชน่าปฏิเสธว่า ไม่ได้ปั้นยอดขายด้วยการทำประกันภัยล่วงหน้า และจะสอบสวนกรณีที่ถูกร้องเรียน
ร้องเรียนตัวแทนจำหน่าย

ขณะเดียวกัน รอยเตอร์ระบุว่า มีรายงานจากสื่อของทางการ 29 ชิ้นระหว่างปี 2020-2025 ที่กล่าวถึงการร้องเรียนตัวแทนจำหน่ายของแบรนด์ดังที่รวมถึงบีวายดี ฉางอาน และแบรนด์นอกอย่างโฟล์คสวาเกน จีเอ็ม โตโยต้า นิสสัน และฮอนด้า ที่ดำเนินการโดยบริษัทร่วมทุนกับค่ายรถที่เป็นกิจการของรัฐบาล

ใน 9 กรณี ตัวแทนจำหน่ายที่เป็นตัวแทนของเอฟเอดับเบิลยู หงฉี, เอสเอไอซี โรวี, เอสเอไอซี วีดับเบิลยู, ตงเฟิง นิสสัน, จีเอซี โตโยต้า, จีเอซี ฮอนด้า และเอสเอไอซี จีเอ็ม เปิดเผยกับสื่อของทางการว่า ทำประกันภัยรถที่ยังไม่มีคนซื้อเพื่อจองการขายล่วงหน้าและบรรลุเป้าหมายยอดขาย

โฆษกฮอนด้ายืนยันว่า จีเอซี ฮอนด้าห้ามตัวแทนจำหน่ายทำประกันภัยรถยนต์ภาคบังคับก่อนที่จะขายให้ลูกค้า และจะจัดการขั้นเด็ดขาดหากพบตัวแทนจำหน่ายที่ฝ่าฝืนคำสั่ง

ด้านเอฟเอดับเบิลยู หงฉีปฏิเสธว่า ไม่ได้ใช้วิธีการดังกล่าวเพื่อยืนยันการขายล่วงหน้า และย้ำว่า ไม่ใช่แนวทางการดำเนินงานอย่างเป็นทางการของบริษัท

จีเอ็ม ไชน่ายืนยันเช่นเดียวกันว่า ไม่ได้กำหนดให้ทำประกันรถยนต์ขายส่งก่อนมีผู้ซื้อ นอกจากนั้นบริษัทยังคำนวณยอดขายจากยอดจัดส่ง ไม่ใช่การทำประกัน

ขณะที่บีวายดี, จีเอซี โตโยต้า, จีลี่, ฉางอาน, นิสสัน และหลี่ออโต้ไม่ได้ตอบกลับการติดต่อขอความคิดเห็นจากรอยเตอร์
รอยเตอร์ยังอ้างอิงเอกสาร 5 ฉบับที่ศาลจีนเผยแพร่ระหว่างเดือนมี.ค. 2023 - มี.ค. 2025 เกี่ยวกับการฟ้องร้องของผู้บริโภคต่อตัวแทนจำหน่ายฐานปิดบังการทำประกันรถก่อนซื้อ ซึ่งใน 3 คดี ศาลตัดสินให้ผู้ซื้อได้รับค่าชดเชยตามที่ร้องขอ ส่วนอีก 2 คดีไม่มีการเปิดเผยผลการตัดสิน